Projectenbank

Projectenoverzicht

 
 

Project: Jongeren in Cyberspace

Thema's:
ICT, Kunst, Cultuur en Creatieve Industrie, Jeugdzorg, Gedrag en Maatschappij
Doorlooptijd:
van 1 september 2009 tot 1 januari 2015
Jongeren maken op tal van manieren gebruik van Cyberspace. De media tonen veel berichten over potentiële gevaren, maar in veel gevallen ontbreekt het ontbreekt aan kennis om het waarheidsgehalte van alarmkreten over het internetgedrag te kunnen staven. Zo kan het voorkomen dat berichten over grooming, over internetverslaving of over het aantal slachtoffers van cyberpesten, leiden tot ongerustheid en tot het nemen van ad hoc maatregelen.

In gesprekken over dit thema met politiemensen, docenten, hulpverleners en beleidsmakers van (lokale) overheden, komt duidelijk naar voren dat de huidige beschikbare informatie over Jeugd en Cybersafety ontoereikend is. Er bestaat behoefte aan een monitoronderzoek dat de problematiek rondom internettende jongeren op samenhangende en betrouwbare wijze in kaart brengt en waarmee, indien het wordt herhaald, trends kunnen worden gesignaleerd. Betrouwbare gegevens die inzicht geven in de prevalentie en de ernst van internetgerelateerde problemen onder jongeren zijn voorwaardelijk om te weten wanneer maatregelen wel zijn vereist en wanneer niet.

Ook uit literatuurstudie komt naar voren dat het internetgedrag van jongeren, alsook de aard en omvang van internetgerelateerde problemen, nog niet op een samenhangende en longitudinale wijze zijn onderzocht. Zo richten studies zich vaak op één aspect van de cyberproblematiek, is er nauwelijks oog voor verklarende factoren die gelegen zijn in de directe omgeving van de jongere, of richten ze zich op een beperkte leeftijdsgroep.

Op basis van hiervan is het centrale onderzoeksdoel als volgt: het beschrijven en begrijpen (verklaren) van onveiligheid van jeugd in cyberspace en het vertalen van de verworven inzichten naar uitvoerbare en effectieve maatregelen ter vergroting van die veiligheid.

De centrale onderzoeksvraag geformuleerd met bijgehorende deelvragen zijn:
‘Hoe kan in Nederland de veiligheid van jongeren in het virtuele milieu worden bevorderd?’

Fenomeenbeschrijving
1. Wat is de aard en omvang van onveiligheid van jongeren in cyberspace?
2. Welke ontwikkelingen doen zich daarin voor?
3. Wat zijn verklaringen voor (de belangrijkste) vormen van onveiligheid?

Maatregelen voor een veilige virtuele ontwikkeling
4. Hoe kan onveiligheid worden voorkomen (preventie)?
5. Hoe kan onveiligheid in een vroeg stadium worden gesignaleerd (vroegsignalering)?
6. Hoe kunnen betrokken instanties zich voorbereiden op incidenten (preparatie, taakverdeling)?
7. Hoe kan eenmaal ontstane onveiligheid worden tegengegaan (repressie)?
8. Hoe kan na een incident een veilige omgeving worden hersteld (nazorg, herstel)?

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is het verzamelen van informatie over jongeren en hun omgeving. Wat onveiligheid betreft richt het onderzoek zich op pesten, seksueel getinte contacten, verslaving en reguliere delicten. De geografische eenheid is Nederland. Per jongere wordt zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie verzameld over internetgebruik, slachtofferschap, daderschap, ouders, en school. Dit databestand biedt ook meer mogelijkheden om risicosituaties nauwkeuriger te bepalen en het schept een kader om te zoeken naar verklarende samenhangen. Het onderzoek kent de volgende opbouw;
Fase 1: instrumentontwikkeling
Fase 2: gegevensverzameling: 0-meting
Fase 3: analyse en rapportage
Fase 4: Ontwikkeling preventiemaatregelen en een instrument voor vroegsignalering
Fase 5: gegevensverzameling: 1-meting
Fase 6: analyse en rapportage

De uitvoering is primair in handen van het lectoraat Cybersafety van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. Daarnaast maken onderzoekers van het lectoraat Virtuele Ontwikkeling van Hogeschool Edith Stein en onderzoekers van de Rutgers Nisso Groep deel uit van het programmateam.
Het onderzoek wordt ondersteund door een consortium met vertegenwoordigers van de politie (expertgroep Digikids en regiopolitie Fryslan), het platform Jongeren en Seksualiteit, IKP Fryslan, Stichting Mijn Kind Online en de VO-raad

Consortiumleden

Netwerk- en projectleden