Projectenbank

Projectenoverzicht

 
 

Project: Kansen in Spel

Thema's:
Onderwijs
Doorlooptijd:
van 1 november 2014 tot 1 mei 2017
Jonge kinderen ontwikkelen zich al spelenderwijs. Voor deze ontwikkeling is het belangrijk dat dit spel zich verdiept, omdat er dan kansen zijn op fundamentele leerprocessen. Pedagogisch medewerkers en kleuterleerkrachten signaleren echter dat spel in hun praktijk verloren dreigt te raken door de aandacht voor een programmatische aanpak van het taalonderwijs. Deze professionals pleiten voor behoud en versterking van spel, omdat het voor jonge kinderen de geëigende manier van leren is. Tegelijk zoeken ze naar kansen om binnen het spel aan taaldoelen te werken. Taal wordt steeds crucialer door de snelle en vele ontwikkelingen op het gebied van moderne communicatie. Een aantal algemene vaardigheden in de 21e eeuw zijn zeker onontbeerlijk (Marzano & Heflebower, 2012, p.16): het analyseren en gebruikmaken van informatie, het aanpakken van complexe problemen en zaken, het creëren van patronen en mentale modellen, jezelf kennen en beheersen, en het begrijpen van en interacteren met anderen. In deze vaardigheden is taal het onmisbare middel.

Hoe kunnen taal- en speldoelen gecombineerd worden? Onderzoek laat zien dat het niet zozeer het onderwijsprogramma is dat tot leeropbrengsten leidt, maar vooral de rol die de professional speelt in interactie met de kinderen (de Haan, Leseman & Elbers, 2011). Het verbeteren van de kwaliteit van de interacties tussen professional en kind tijdens doen-alsof spel lijkt kansrijk , omdat daar immers taal als communicatiemiddel ingezet kan worden. Het ontbreekt professionals echter aan gefundeerde handvatten om tegelijkertijd aan de twee domeinen van taal- en spelontwikkeling te kunnen werken. Dit komt omdat taal en spel tot nu toe grotendeels gescheiden onderzoeksterreinen zijn: er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de rol van taal in spel. Als professionals erin slagen om doelen van spelontwikkeling te combineren met die van taalontwikkeling, kan spel een krachtige bron zijn voor taalontwikkeling en kan taal een krachtige bron zijn voor spelontwikkeling.

In dit project Kansen in spel worden de twee onderzoeksterreinen ‘spel’ en ‘taal’ verbonden. Er wordt onderzocht hoe professionals hun eigen begeleidingsrol tijdens spel kunnen inzetten om tegelijk de kwaliteit van spel- en taalontwikkeling te stimuleren. De twee centrale onderzoeksvragen zijn:

1. Op welke wijze kan de interactie tussen professional en kinderen binnen verschillende spelbegeleidingsrollen bij doen-alsof spel zowel de taal- als de spelontwikkeling stimuleren, in heterogene kindercentra en kleutergroepen?
2. Op welke manieren kunnen professionals deze nieuwe begeleidingsvormen in hun praktijk realiseren?

Door middel van ontwerponderzoek met professionele leerwerkgemeenschappen wordt een prototype ontwikkeld en onderzocht. Dit prototype levert de ontbrekende handvatten voor professionals in de praktijk. Het onderzoek levert de tot nu toe ontbrekende kennis op voor vernieuwing van opleidingscurricula van de hogescholen.

Consortiumleden

Netwerk- en projectleden