Projectenbank

Projectenoverzicht

 
 

Project: Professionalisering in justitiële jeugdinrichtingen en de gesloten jeugdzorg

Thema's:
Jeugdzorg
Doorlooptijd:
van 1 september 2008 tot 1 november 2010
Jeugdcriminaliteit is een toenemend probleem in de samenleving. Uit de programma’s van het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Jeugd en Gezin blijkt dat de nood hoog is interventies te ontwikkelen die de jeugdcriminaliteit kunnen voorkomen en verminderen. Binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen en instellingen voor Gesloten Jeugdzorg worden door professionals ter vermindering van de jeugdcriminaliteit interventies ontwikkeld. Vaktherapieën maken met een eigen “Interventie Vaktherapie” deel uit van het behandelpakket omdat in de praktijk blijkt dat deze therapievormen aansluiten bij de belevingswereld van jongeren en de persoonlijkheidsproblematiek die aan de delicten ten grondslag ligt.
Vaktherapie

Vaktherapie is een verzamelnaam voor beeldende therapie, dans-bewegingstherapie, dramatherapie, muziektherapie en psychomotorische therapie. Uit vergelijkbaar onderzoek naar agressieregulatie in de forensische klinieken blijkt dat vaktherapieën een positieve invloed hebben op gewelddadige incidenten. Vaktherapieën vormen een krachtige behandelvorm omdat zij de cliënt niet cognitief en verbaal benaderen, maar hem aanzetten in het medium anders te handelen en ervaren. Omdat het in de jeugdzorg een doelgroep betreft die naast de verbaalcognitieve benadering een interventie behoeft die direct op het gedrag kan ingrijpen, leveren vaktherapieën ook in de jeugdzorg een belangrijke bijdrage aan de behandeling. Daarenboven blijkt dat de vaktherapieën op de belangrijke zogenaamde ‘protectieve factoren’ van invloed zijn.

De vraag vanuit de vaktherapeutische professionals

Binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen en de Gesloten Jeugdzorg heeft nog geen onderzoek naar vaktherapieën plaatsgevonden zodat op dit moment onduidelijk is wat effectieve best practices zijn voor deze doelgroep. Bij vaktherapeuten van de Justitiële Jeugdinrichtingen en Gesloten Jeugdzorg bestaat een sterke behoefte aan het ontwikkelen van best practices voor beeldende therapie, dans-bewegingstherapie, dramatherapie, muziektherapie en psychomotorische therapie die het delictgedrag effectief verminderen. Het blijkt moeilijk voor de vaktherapeuten om de bovengenoemde innovatie zonder begeleiding zelfstandig te realiseren. Omdat de kenniskring KenVaK onder leiding staat van een landelijk en internationaal gerenommeerde lector op het gebied van de vaktherapieën, hebben vaktherapeuten van onder meer JJI Het Keerpunt contact met KenVaK gezocht met de vraag voor ondersteuning.
De rol van de Hogeschool Zuyd en de kenniskring KenVaK

De opleidingen voor vaktherapie zijn in Nederland ondergebracht bij de hogescholen. Binnen de universiteiten bestaan er geen afdelingen die zich bezig houden met onderzoek naar vaktherapie. Binnen hogescholen houden kenniskringen zich daarmee bezig. De kenniskring Kennisontwikkeling Vaktherapieën (KenVaK) van de Hogeschool Zuyd, Hogeschool Utrecht en de ArtEZ Hogeschool ondersteunt professionals bij het ontwikkelen van best practices, onder meer op het terrein van agressieregulatie in de forensische psychiatrie.
KenVaK onderhoudt goede contacten met andere hogescholen die beschikken over opleidingen en kenniskringen voor vaktherapie (Hogeschool Arnhem Nijmegen, Hogeschool Windesheim, Christelijke Hogeschool Nederland te Leeuwarden). Hetzelfde geldt voor de beroepsverenigingen van de Federatie Vaktherapeutische Beroepen.

De rol van de Hogeschool Utrecht en de kenniskring Werken in Justitieel Kader

De hogeschool participeert tweeledig. Op de allereerste plaats doordat de docenten van de opleiding creatieve therapie die lid zijn van KenVaK in het project participeren. Op de tweede plaats doordat de lector en een lid van de kenniskring Werken in Justitieel Kader als adviseurs bij het project betrokken zijn.

CONSORTIUM EN OVERIGE DEELNEMERS

Om tegemoet te komen aan de behoefte van de vaktherapeutische professionals best practices te ontwikkelen hebben de Stichting St. Joseph te Cadier en Keer (JJI Het Keerpunt en Icarus Jeugdzorg Plus), de St. O.G. Heldring te Zetten, Rentray te Eefde, Den Hey- Acker te Breda, Jongerenhuis Harreveld te Harreveld, De Sprengen te Zutphen en twee hogescholen van de kenniskring KenVaK een consortium gevormd en een Innovatieprogramma Beroepsontwikkeling Vaktherapeuten geformuleerd. De overige deelnemers aan dit programma zijn het Adviesbureau van Montfoort te Woerden en de Federatie Vaktherapeutische Beroepen met de vijf betrokken beroepsverenigingen.

Het doel van het innovatieprogramma is het gezamenlijk ontwikkelen, toepassen, evalueren en implementeren van best practices voor de behandeling van jeugdigen met behulp van vaktherapeutische behandelmethoden gericht op het verminderen van crimineel gedrag.

Netwerk- en projectleden