Projectenbank

Projectenoverzicht

 
 

Project: Samenwerken en taalvaardigheid

Thema's:
Onderwijs
Doorlooptijd:
van 1 februari 2012 tot 31 oktober 2016
Samenwerken en taalvaardigheid

Samenwerkend leren als werkvorm om de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van basisschoolkinderen te stimuleren

PRO-3-29

Aanleiding
Samenwerken is wetenschappelijk goed uitgewerkt; we weten min of meer wat het is en in grote lijnen wat het doet. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat samenwerken een zeer positief effect heeft op leren en op taalontwikkeling. Ook weten we dat samenwerken een sleutelvaardigheid is voor persoonlijk succes en dat het de basis kan vormen voor het oplossen van allerlei (grote) problemen.
Toch wordt samenwerken op basisscholen nog onvoldoende ingezet als leermiddel. Hoewel leerkrachten alle positieve effecten van samenwerken erkennen, zien ze vaak geen mogelijkheid om het in te voeren als een structurele activiteit in het leerproces.


Doelstelling
Dit project onderzoekt hoe samenwerken in de klas vormgegeven kan worden zodat het bijdraagt aan de ontwikkeling van de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van kinderen. Hiertoe ontwerpen de betrokken leerkrachten en onderzoekers interventies. De leerkrachten vertalen die vervolgens naar projecten die worden uitgevoerd in de klas.

Tijdens de samenwerkingsprojecten verzamelt de projectgroep data over de taalvaardigheids- en kennisontwikkeling van leerlingen. Dit gebeurt met video-opnames, transscripties van lesfragmenten, logboeken, interviews, observaties en toetsen. Er is in het onderzoek sprake van een cyclisch ontwikkelproces: de onderzoeksbevindingen van de eerste interventie vormen de basis voor een volgende interventie. Alle betrokkenen (leerlingen, leerkrachten en onderzoekers) participeren verder in alle onderdelen van het onderzoek. Ze ontwerpen gezamenlijk de interventies, verzamelen en interpreteren de data, bedenken oplossingen op basis van die interpretaties en experimenteren met die oplossingen. Zo wordt ook op dit niveau kennis ontwikkeld door samenwerken.


Beoogde resultaten
Het project levert bruikbare kennis op over samenwerken als werkvorm voor het ontwikkelen van de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van basisschoolleerlingen. Deze kennis wordt op verschillende manieren verspreid onder de betrokkenen. Leerkrachten in het primair onderwijs ontvangen handreikingen waarmee ze zelf lerend samenwerken in hun klas kunnen vormgeven. De opgedane kennis zal ook verwerkt worden in de landelijke post-hbo-opleiding voor taalcoördinatoren en in het curriculum en taalbeleid van de betrokken pabo’s. Voor taalcoördinatoren en onderwijsadviseurs zal de kennis ook worden ingebracht in het landelijke netwerk voor taalspecialisten.

Over de verkregen kennis wordt verder gerapporteerd in tijdschriften, op conferenties en op studiedagen. Afsluitend vindt er een interactieve conferentie plaats waar leerkrachten, opleiders, onderzoekers en andere betrokkenen gezamenlijk met de thematiek en bevindingen uit het project aan de slag gaan.

Consortiumleden

Netwerk- en projectleden