Acute.Zorg@Home?!

Kwetsbare thuiswonende ouderen met een acute zorgvraag worden regelmatig opgenomen in het ziekenhuis. Het voorkómen van een onnodige acute opname is belangrijk. Een acute opname leidt namelijk vaak tot negatieve uitkomsten voor ouderen, zoals het vergroten van kwetsbaarheid, lichamelijke achteruitgang en functieverlies. Uit meerdere gespreksrondes met wijkverpleegkundigen blijkt dat zij het lastig vinden om de medische urgentie van een acute zorgvraag van ouderen goed in te schatten, en zodanig over te dragen naar de huisarts, zodat deze de urgentie begrijpt en oppakt. Ambulancezorgprofessionals geven aan dat zij de medische toestand juist goed in beeld hebben, maar de ondersteuningsbehoefte bij kwetsbare oudere moeilijk in kunnen schatten en niet weten wiens verantwoordelijkheid het is om de ondersteuningsbehoefte aan over te dragen. Beide disciplines kunnen van elkaar leren.
Met dit project beogen wij door ontwerpgericht onderzoek kennisuitwisseling tot stand te brengen en nieuwe toepasbare kennis en handvatten te ontwikkelen om de handelingsverlegenheid van wijkverpleegkundigen en ambulancezorgprofessionals bij kwetsbare ouderen te verminderen. Hiermee dragen we bij aan het oplossen van de knelpunten in de acute zorgverlening voor kwetsbare ouderen in de thuissituatie en ondersteunen we maatschappelijke ontwikkelingen gericht op het organiseren van zorg dicht bij de patiënt.
De eerste stap van het plan van aanpak is om knelpunten en oorzaken verder in kaart te brengen, met behulp van een PRISMA-analyse van echte ‘vastgelopen’ casuïstiek van kwetsbare ouderen met een acute zorgvraag. Vervolgens worden instrumenten in kaart gebracht via een rapid literatuurreview, aangevuld met via een enquête verkregen gegevens onder professionals in Nederland. Deze informatie wordt verwerkt in een drietal ontwerpsessies, waarbij handvatten voor wijkverpleegkundigen en ambulancezorgprofessionals in co-creatie worden ontwikkeld. Vervolgens worden deze handvatten in een pilot getest op haalbaarheid. Met deze uitkomsten worden handvatten zo nodig aangepast en vervolgens verspreid onder betrokken professionals via diverse kanalen, kennissessies en in het HBO-onderwijs opgenomen.

Eindrapportage

Kwetsbare thuiswonende ouderen met een acute zorgvraag worden regelmatig opgenomen in het
ziekenhuis. Het voorkómen van een onnodige acute opname is belangrijk. Een acute opname leidt namelijk
vaak tot negatieve uitkomsten voor ouderen, zoals het vergroten van kwetsbaarheid, lichamelijke
achteruitgang en functieverlies. Uit meerdere gespreksrondes met wijkverpleegkundigen bleken zij het
inschatten van een acute zorgvraag van ouderen lastig te vinden, en om de urgentie van deze zorgvraag in
de overdracht naar de huisarts duidelijk te maken. Ambulancezorgprofessionals geven aan dat zij de
medische toestand juist goed in beeld hebben, maar de ondersteuningsbehoefte bij kwetsbare oudere
moeilijk kunnen inschatten en niet weten aan wie en wiens verantwoordelijkheid het is om de
ondersteuningsbehoefte over te dragen. Beide disciplines kunnen van elkaar leren.
Met dit project is door ontwerpgericht onderzoek kennisuitwisseling tot stand gebracht en nieuwe toepasbare
kennis en handvatten ontwikkeld om de handelingsverlegenheid van wijkverpleegkundigen en
ambulancezorgprofessionals bij kwetsbare ouderen te verminderen. Onderzochte knelpunten en oorzaken
van ‘vastgelopen casuïstiek’ zijn in kaart gebracht met een PRISMA-analyse. De resultaten en leerpunten
hiervan werden breed gedeeld met het werkveld tijdens interactieve webinars, lezingen en workshops tijdens
symposia. Een rapid literatuurreview en landelijke enquête gaf inzicht dat er nog geen pasklare beschikbare
instrumenten voor wijkverpleging en ambulancezorg voorhanden waren. In een drietal ontwerpsessies,
werden geprioriteerde knelpunten uit de PRISMA-analyse, in combinatie met opbrengsten uit de andere
werkpakketten samen met wijkverpleegkundigen en ambulancezorgprofessionals in co-creatie
doorontwikkeld tot concrete handvatten voor het herkennen van acute situaties, inschatting van
kwetsbaarheid, gesprek over behandelwensen en -grenzen en gestructureerde overdracht volgens de
SBAR-methode. Vervolgens werden deze handvatten in een pilot getest op toepasbaarheid, haalbaarheid en
acceptatie. Met deze uitkomsten werden de handvatten aangepast en werd een training voor
gespreksvoering met behulp van AI ontwikkeld. Deze producten werden verspreid onder betrokken
professionals via diverse kanalen, kennissessies en in het HBO-onderwijs opgenomen.