AmSOS: AMSterdam jOint Selfmanagement study

Chronische gewrichtsaandoeningen zijn veelvoorkomende aandoeningen waarmee patiënten bij de fysiotherapeut of oefentherapeut komen. Aandoeningen zoals artrose en reuma veroorzaken problemen in het dagelijks functioneren vanwege pijn en verminderde mobiliteit. Genezing is vaak niet mogelijk, maar het bevorderen van zelfmanagement kan verergering voorkomen. Oefentherapeuten en fysiotherapeuten spelen een centrale rol in het ondersteunen van zelfmanagement bij patiënten met gewrichtsaandoeningen. De inzet van online toepassingen, waaronder mobiele applicaties, en online platforms, die gericht zijn op het bevorderen van zelfmanagement (in dit voorstel gedefinieerd als Behavioral Intervention Technologies: BITs) kunnen patiënten met chronische gewrichtsaandoeningen ondersteunen. Echter, voor veel professionals is het onduidelijk hoe BITs kunnen worden ingezet om zelfmanagement te vergroten en hoe dit gecombineerd kan worden met fysieke begeleiding. Daarom onderzoeken we in dit tweejarige project de manier waarop oefen- en fysiotherapeuten coaching op zelfmanagement via BITs kunnen vormgeven.
In werkpakket 1 brengen we met een review, observaties en een concept mapping in kaart welke elementen en randvoorwaarden van BITs belangrijk zijn voor het bevorderen van zelfmanagement. Zodra we inzicht hebben in deze elementen en randvoorwaarden wordt in co-creatie met stakeholders toegewerkt naar beroepsrollen en beroepscompetenties die voorwaardelijk zijn voor het gebruik van BITs. Met de input van deze onderzoeksactiviteiten ontwikkelen we samen met de doelgroep de AmSOS methodiek die professionals helpt bij het gebruik van BITs om zelfmanagement te bevorderen bij patiënten met chronische gewrichtsaandoeningen (WP2). Om te bepalen in hoeverre de methodiek bruikbaar is in de praktijk wordt in WP3 een haalbaarheidsstudie opgezet waarbij 25 eerstelijnsfysio- en/of oefentherapiepraktijken de AmSOS methodiek gaan gebruiken in de behandeling van patiënten met chronische gewrichtsaandoeningen. Omdat gewrichtsaandoeningen een substantieel onderdeel zijn van de curricula, maar tegelijkertijd weinig aandacht wordt besteed aan technologie en zelfmanagement, ontwikkelen we in WP4 een onderwijsmodule voor scholing van studenten en praktiserende oefen- en fysiotherapeuten.

Eindrapportage

Chronische gewrichtsaandoeningen, zoals artrose en reuma, komen veel voor en hebben grote impact op het dagelijks functioneren van patiënten door pijn en verminderde mobiliteit. Hoewel genezing vaak niet mogelijk is, kan zelfmanagement helpen de eigen regie over de aandoening te verbeteren en daarmee een verergering van klachten voorkomen. Fysiotherapeuten en oefentherapeuten spelen hierin een belangrijke rol. Digitale toepassingen, zoals apps en online platforms (zogeheten Behavioral Intervention Technologies, BITs), bieden kansen om patiënten hierbij extra te ondersteunen. In de praktijk blijkt echter dat zorgprofessionals zoeken naar handvatten om deze technologieën effectief en passend te combineren met reguliere behandelingen. In dit project hebben we onderzocht hoe fysio-/oefentherapeuten BITs kunnen inzetten ter ondersteuning van zelfmanagement. In werkpakket 1 hebben we met vragenlijsten (n=79), observaties + interviews (n=13) inzicht gekregen in het huidige gebruik van digitale zorgtechnologie. Daarnaast hebben we met patiënten en professionals via de concept mapping methode (n = 17) behoeften en ideeën opgehaald voor de inzet van digitale ondersteuning. Dit heeft geleid tot een set van competenties en leerdoelen voor fysio-/oefentherapeuten. Op basis hiervan is in werkpakket 2 een blended scholing ontwikkeld, gericht op het versterken van vaardigheden van fysio/oefentherapeuten in het inzetten van BITs. In werkpakket 3 is deze scholing geëvalueerd onder 11 therapeuten. De resultaten laten zien dat de scholing als leerzaam, afwisselend en motiverend wordt ervaren en goed aansluit bij de praktijk van het behandelen van patiënten met chronische gewrichtsaandoeningen. De scholing vergroot kennis en bewustzijn rondom de inzet van zorgtechnologie en zelfmanagementondersteuning, waardoor fysio-/oefentherapeuten zich beter toegerust voelen om digitale zorgtechnologie gericht in te zetten ter ondersteuning van de behandeling. Ook geven ze aan de digitale zorgtechnologie anders en meer in te zetten dan voorheen. Bijvoorbeeld door het gezamenlijk bespreken van de resultaten met de patiënt, zodat het zelfmanagement wordt bevorderd als onderdeel van de behandeling.