Automatiseren & Digitaliseren in de Productie (Au-Di-Pro)

Automatiseren en robotiseren bij maakbedrijven is noodzaak, juist bij mkb-ers. Mkb-ers willen dit ook, maar weten niet hoe en waar te beginnen. Complicerende factoren zijn:
Een vertaalslag is nodig om te komen tot een technische implementatie in de bedrijfscontext van de mkb-er. Er is geen one-size-fits-all oplossing. Samenwerking met andere partijen is nodig, waarbij de mkb-er zelf de meeste kennis van de specifieke productieprocessen heeft en deze moet inbrengen.
Veel mkb-ers produceren kleine series met veel variatie. Het toekomstige productportfolio (voor veelal externe klanten) en productiecapaciteit zijn moeilijk in te schatten. Dit vraagt flexibiliteit voor toekomstige product- en capaciteitsvariatie.
De maakindustrie heeft kapitaalintensieve productiefaciliteiten. Herinrichten van de fabriek naar ‘smart industry’ mogelijkheden kan alleen stapsgewijs met een lange termijn doel aan de horizon.

De uitdaging is met een juiste combinatie van bestaande oplossingen, State of the Art technologie en componenten te komen tot een processpecifieke oplossing. Samen met kennisinstellingen, machinebouwers en/of industriële dienstverleners moet de mkb-er stappen zetten om naar een lange termijn doel toe te werken.
Vanuit de praktijkvraag van bedrijven is de volgende onderzoeksvraag onderkend:
Op welke wijze kan een productiehandeling of -bewerking door industriële robots stapsgewijs geautomatiseerd, gedigitaliseerd maar ook flexibel én op een integrale wijze gerealiseerd worden, uitgaande van een bestaande productiefaciliteit?

In dit project is het doel methoden te ontwikkelen voor de mkb-er om technische realisatie van automatiseringsoplossingen succesvol uit te voeren. Niet om de mkb-er op te leiden tot ‘machinebouwer’, maar om deze te voorzien van voldoende kennis, werkwijzen en tools om met partners een automatiseringsoplossing te kunnen plannen, realiseren en in bedrijf te houden.
Het beoogde projectresultaat is een gevalideerde tool om mkb-bedrijven te helpen stappen te maken in productieautomatisering en -robotisering. Een demonstrator wordt gerealiseerd om het resultaat aan te tonen en bedrijven mee te nemen in hun mogelijke toekomst.

Eindrapportage

Het SIA RAAK-mkb project Automatiseren en Digitaliseren in de Productie (Au-Di-Pro) is uitgevoerd in de
periode 2023–2025 als onderdeel van het bredere onderzoeksprogramma Integrale Robotisering. Het
project richtte zich op de vraag hoe mkb-maakbedrijven productiehandelingen stapsgewijs, flexibel en
integraal kunnen automatiseren en digitaliseren met behulp van industriële robots, uitgaande van hun
bestaande productiefaciliteiten.
Aanleiding voor het project was dat veel mkb-bedrijven de noodzaak van automatisering en robotisering
onderkennen, maar onvoldoende handvatten hebben om concrete, toekomstbestendige stappen te zetten.
Met name de combinatie van hoge productvariatie, kleine series, bestaande machines en beperkte interne
expertise maakt standaardoplossingen ontoereikend.
Het doel van Au-Di-Pro is het ontwikkelen en valideren van praktisch toepasbare methoden waarmee mkb
bedrijven: - automatiseringskansen kunnen herkennen; - gefundeerde keuzes kunnen maken voor hardware
en software; - en deze keuzes kunnen inpassen in hun bestaande productieomgeving.
In dit project zijn bestaande en nieuwe werkwijzen geïnventariseerd, vertaald naar drie generieke methoden:
Design Thinking voor Robotisering, RACE (Robotic Automation Capability Evaluation), Morfologisch
robotiseringskaartspel én uitgewerkt in praktisch toepasbare methoden die mkb-bedrijven ondersteunen bij
het maken van ontwerpkeuzes op het gebied van hardware, software en digitalisering. Door het realiseren
van een vijftal demonstrators aan de hand van actuele automatisering en digitaliseringsvraagstukken van
vier bedrijfspartners is de praktijk waar bedrijven tegenaan lopen nauwgezet gevolgd en generaliseerd in de
ontwikkelde methoden.
Het consortium bestond uit: 9 mkb-maakbedrijven (variërend van starters tot gevorderden in robotisering),
machinebouwers en industriële dienstverleners, hogescholen (Windesheim, HAN, Saxion) en organisaties
zoals het FIR, Perron038, FEDA en TValley.
Deze samenstelling maakte het mogelijk om praktijkervaringen op te halen, kennis te abstraheren tot
generieke werkwijzen en resultaten breed te valideren en te verspreiden. Hogeschool Windesheim trad op
als penvoerder van het project.
Het project heeft geleid tot drie gevalideerde methodes voor mkb-bedrijven, aantoonbare impact bij
deelnemende bedrijven en structurele doorwerking in het onderwijs.