Beste ECO-op

Hoe kun je een koper stimuleren om niet perse de -op het eerste gezicht- goedkoopste machine of equipment aan te schaffen, maar ook te kijken naar lange termijn waardebehoud en duurzaamheid? Of andersom, hoe vergelijk je aanbod van leveranciers op een mix van criteria waaronder emissies, maar ook het lange-termijn kostenplaatje? Dit project richt zich op mkb-bedrijven in de metaal- en maakindustrie, waar veel ‘kritieke grondstoffen’ bespaard kunnen worden als er ook naar refurbish, remanufacturing en product-as-a-service gekeken wordt op het moment dat een machine vervangen moet worden. Er zal onderzocht worden in hoeverre goed gepresenteerde en samenhangende informatie over ecologische en economische duurzaamheid kan helpen bij het maken van zulke keuzes. Deze informatie wordt gepresenteerd in een beslissingsondersteunende tool. De tool moet inzicht geven over zg. Total Cost of Ownership (TCO), in plaats van enkel de aanschafprijs, en in de eco-impact van verschillende alternatieven. Eco-impact wordt vaak bepaald d.m.v. een zg. Life Cycle Analysis (LCA), waarin de levenscyclus van een product of dienst bekeken wordt van ‘wieg tot graf’. De TCO brengt juist de financiële aspecten (investering, beheer, onderhoud, ‘end-of-life’) over de levensduur in kaart. Maar het komen tot vergelijkbare LCA/TCO berekeningen vraagt afspraken over uitgangspunten en presentatiemethoden in een keten. In het project worden bestaande (reken)methoden op een vernieuwende wijze gecombineerd worden en in co-creatie geschikt gemaakt worden voor sales engineers en inkopers uit het werkveld. Het ontwerpgerichte onderzoek naar bruikbare presentatiemethoden en het mogelijke effect op aankoopgedrag zal vooral plaatsvinden met behulp van zg. ‘mockups’ waarmee de functionaliteit en interface van de tool iteratief getest wordt. Het eindresultaat is een advies over hoe te komen tot implementatie van de methode door de betrokken partijen. Het project kan zo bijdragen aan het introduceren van nieuwe circulaire business modellen in deze sector.

Eindrapportage

Hoeveel eco-voordeel biedt Remanufacturing? Dat is de belangrijkste vraag voor het project ‘Beste ECO-op’. Nederlandse maakbedrijven kunnen een sleutelrol spelen in de overgang naar een circulaire economie. Door producten en onderdelen slim te hergebruiken, wordt niet alleen bespaard op grondstoffen, maar kan ook de ecologische voetafdruk aanzienlijk worden verkleind. Toch is het lastig om deze voordelen goed zichtbaar te maken: het berekenen van milieu-impact en kosten is complex en vaak duur. Binnen het project is gewerkt aan een stukje van de oplossing, nl. een verkenning naar een geschikte, gestandaardiseerde methode om de ecologische voetafdruk van een remanufactured product inzichtelijk te maken. Zo kan een koper zijn ‘beste koop’ niet alleen op prijs, maar ook op basis van milieu-impact bepalen. Een belangrijk resultaat van het project is een vergelijking van beschikbare methoden om milieulasten van onderdelen zo eerlijk mogelijk te verdelen over de verschillende levenscycli van producten. Bij de vergelijking werd geconstateerd dat recycling al redelijk goed in modellen is opgenomen, maar hergebruik (‘Renew’ op de circulaire R-ladder) nog niet. Dat is een gemiste kans, want het hergebruiken van onderdelen kan veel duurzamer zijn dan het recyclen van materialen. Het correct toewijzen van milieuvoordelen en -lasten roept echter vragen op: hoe voorkom je dubbele telling, hoe toon je voordelen zonder greenwashing, hoe zorg je ervoor dat (rekening houden met) hergebruik in alle fases (ontwerp, productie, gebruik, einde levensduur) ‘beloond’ wordt? Dit heeft geleid tot een voorstel voor een aangepaste, gestandaardiseerde ‘allocatiemethode’, waarin dit wel zichtbaar wordt. Zo ontstaat een helder beeld van hoe het verlengen van de levensduur leidt tot lagere kosten en een kleinere impact op het milieu. Best ECO-op is een samenwerking tussen het lectoraat Smart Sustainable Manufacturing van De Haagse Hogeschool, Metaalunie en de bedrijven Botau Engineering, CS Staal en HTC Speedgates.