Betekenisvolle Storytelling: Meerstemmig erfgoed door de ogen van bewoners

Erfgoed- en cultuurtoerismeorganisaties staan voor de uitdaging om gelaagde en soms gevoelige geschiedenissen te presenteren aan uiteenlopende publieksgroepen. In de praktijk gebeurt dit vaak via duidelijke en goed communiceerbare verhaallijnen, terwijl maatschappelijke ontwikkelingen vragen om meer aandacht voor meerstemmigheid, lokale perspectieven en betrokkenheid van bewoners. Professionals ervaren daarbij spanningen tussen institutionele erfgoed- en storytellingpraktijken en de manieren waarop erfgoed in het dagelijks leven betekenis krijgt.
Dit postdoconderzoek richt zich op de vraag hoe bewoners betekenis geven aan erfgoed in verschillende contexten van gebruik en betrokkenheid, en hoe erfgoedorganisaties deze inzichten kunnen benutten om hun bestaande storytellingpraktijken bewuster en effectiever af te stemmen op bewoners. Het onderzoek wordt uitgevoerd in twee inhoudelijk verschillende maar structureel vergelijkbare contexten: Roermond (Limburg) en Willemstad (Curaçao). In beide gevallen speelt erfgoed een zichtbare rol in musea, monumenten en toeristische profilering, terwijl bewoners zich vaak via immateriële, alledaagse en collectieve praktijken tot dezelfde plekken verhouden.
Het onderzoek maakt gebruik van kwalitatieve en participatieve methoden, waaronder observaties, (walking) interviews en gezamenlijke reflectiesessies met bewoners en erfgoedprofessionals. Door betekenisgeving systematisch te onderzoeken binnen institutionele, alledaagse en tijdelijke contexten ontstaat inzicht in wanneer erfgoed voor bewoners betekenisvol wordt en waar fricties optreden. Deze analyse leidt onder meer tot het ontwikkelen van een verhalenlandschap waarin dominante en onderbelichte betekeniskaders rond erfgoed zichtbaar worden.
De opbrengst van het onderzoek bestaat uit toepasbare handelingskennis voor zowel de beroepspraktijk als het onderwijs. Deze kennis wordt vertaald naar een Story Reflection Toolkit die erfgoedprofessionals en studenten ondersteunt bij het analyseren van betekenisgeving door bewoners en het reflecteren op keuzes in framing, perspectief en context.