Binnenhavens - anker voor circulaire transitie

Binnenhavens vervullen een cruciale schakelfunctie in de circulaire transitie. Biomassa-, afval-, bouw- en reststromen zullen toenemen. De nadruk komt daarbij – naast recycling – meer te liggen op ambitieuzere circulaire processen rond hergebruik, reparatie en herontwerp. Binnenhavens hebben een hoge milieucategorie, waardoor er ruimte is voor circulaire productieprocessen. Door concentratie van circulaire productie en logistiek in havens wordt vervoer van circulaire grondstoffen en (half)producten over water steeds effectiever en efficiënter. Praktische benutting van binnenhavens voor de circulaire economie blijft achter door gebrek aan overheidssturing, samenwerking, tekort aan ruimte, onderbenutte ruimte en druk op de (milieu)ruimte. Zeker een derde van de kavels op binnenhaventerreinen wordt niet voor watergebonden activiteiten gebruikt.
De Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB), Koninklijke Binnenvaart Nederland (KNB) en Transport & Logistiek Nederland, maar ook gemeenten, provincies en de ministeries van EZ, I&W en VRO erkennen het strategisch belang van ‘watergebonden bedrijventerreinen’. Regionale samenwerkingsverbanden, waaronder de Blueports-gemeenten aan de Maas in Limburg, benadrukken dat binnenhavens substantiële economische waarde genereren. Toch wordt het potentieel van binnenhavens onderbenut. Gemeenten beschouwen binnenhavens als een blinde vlek en kampen o.a. met bestuurlijke terughoudendheid vanwege vermeende overlast (geur, geluid) en spanningen met woningbouw. Onderliggend RAAK-project gaat lokale en regionale overheden helpen om de circulaire ambities in binnenhavens naar concrete uitvoering te vertalen.
De centrale onderzoeksvraag luidt:
Hoe kunnen gemeenten en provincies interveniëren om met bedrijven de bijdrage van binnenhavens aan de circulaire transitie te versnellen?
Onderliggend RAAK-project bouwt voort op een bestaande samenwerking tussen publieke en private partners. Fontys Hogeschool en de TU Delft gaan met 6 Limburgse Blueports-gemeenten, de provincies Limburg en Overijssel, CircuLaw, Stec Groep, Rijkswaterstaat, brancheorganisatie NVB, LWV (werkgevers en parkmanagers), ontwikkelingsmaatschappij OML en bedrijventerreinenorganisaties en -experts samenwerken aan de implementatie van binnenhavens als circulaire scharnier. De gemeentelijke professional krijgt concrete tools en handelingsperspectieven om te komen ‘van woorden naar daden’!