Binnenstebuiten: Samen werken aan betere ondersteuning voor kinderen met een ouder in detentie

In Nederland groeien jaarlijks duizenden kinderen op met een ouder in detentie. Deze periode is vaak ingrijpend: gezinnen raken ontwricht, kinderen ervaren stress, onzekerheid en schaamte, en ouders verliezen grip op hun ouderrol. Terwijl gevangenissen steeds meer aandacht besteden aan gezinsgericht werken, blijft de ondersteuning van gezinnen buiten de muren versnipperd. Gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor jeugdhulp en ondersteuning, hebben vaak weinig zicht op deze kinderen. Daardoor worden problemen pas laat gesignaleerd en gaan kansen voor preventie verloren.
Het project Binnenstebuiten verandert dit. In dit project werken de Hanze, Dienst Justitiële Inrichtingen, de gemeente Groningen en Augeo Foundation samen aan een structurele werkwijze om kinderen met een ouder in detentie vroegtijdig en duurzaam te ondersteunen. Het doel is om stress en trauma bij kinderen verminderen, gezinnen sterker en veerkrachtiger maken, en ouders helpen om na detentie weer veilig en stabiel terug te keren in het gezin. Zo helpt het project ook om intergenerationele overdracht van problemen en criminaliteit te doorbreken.
In een pilot in Groningen ontwikkelen, testen en evalueren we een nieuwe manier van samenwerken tussen gevangenissen en gemeenten. Daarbij kijken we vanaf de eerste dag van detentie welke ondersteuning nodig is voor het achterblijvende gezin, hoe risico’s vroegtijdig kunnen worden gesignaleerd, en hoe professionals elkaar beter kunnen vinden. Later wordt de werkwijze opgeschaald naar twee andere gemeenten om te onderzoeken wat werkt in verschillende lokale contexten.
Het project levert praktische producten op: een landelijke handreiking voor gemeenten en PI’s, een scholing- en deskundigheidsbevorderingsaanbod voor (toekomstige) professionals, een toolbox met concrete hulpmiddelen en wetenschappelijke artikelen. Alle kennis wordt kosteloos beschikbaar gesteld en ingebed in het hoger onderwijs.
Met Binnenstebuiten bouwen we aan een toekomst waarin geen enkel kind met een ouder in detentie langer ‘onzichtbaar’ blijft, maar tijdig de steun krijgt die het nodig heeft.