Bouwen aan zelf- en samenredzaamheid.

Woonconsulenten binnen woningcorporaties krijgen te maken met een meer complexe, ouder wordende huurderspopulatie. Tegelijkertijd heeft het recent uitgebrachte programma ‘Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen’ van Minister Helder tot doel om senioren te helpen zo lang mogelijk de regie op hun eigen leven te behouden door te zorgen voor een passende, ondersteunende en slimme woonomgeving. Naast het bevorderen van de zelfredzaamheid van senioren wordt benadrukt dat het belangrijk is om ook de samenredzaamheid van bewonersgroepen in woongebouwen te ondersteunen. Woonconsulenten spelen hierin als sociaal beheerder een centrale rol, maar ervaren te weinig houvast bij het ondersteunen van individuele bewoners en de bewonersgroep als geheel. Andere verantwoordelijkheden en tijdsdruk maken dat de woonconsulent onderbouwing en steun nodig heeft bij het uitvoeren van zijn of haar werkzaamheden in relatie tot het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid. Samen met betrokken publieke partners pakken onderzoekers van drie lectoraten en een leerstoel dit vraagstuk op: Op welke wijze kunnen we woonconsulenten en andere betrokken stakeholders ondersteunen bij het ruimtelijk en sociaal-organisatorisch inrichten van een passend woningaanbod voor diverse profielen van (toekomstige) oudere bewoners in de sociale huursector? Om deze vraag te kunnen beantwoorden wordt praktijkgericht onderzoek uitgevoerd in woongebouwen van betrokken woningcorporaties; zogenoemde living labs. Bevindingen die hieruit voortkomen zullen worden vertaald naar richtlijnen en strategieën voor het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid van (toekomstige) oudere huurders binnen verschillende gebouwtypen. In co-creatie met woonconsulenten en andere (zorg)professionals wordt dit vertaald naar een ‘tool’ die concreet houvast biedt -binnen een specifieke ruimtelijke en sociale context- bij het ruimtelijk en sociaal-organisatorisch ondersteunen en vormgeven van de woongemeenschap. Naast de directe betrokkenheid van studenten van HAN, Zuyd Hogeschool en TU/e, zullen kennis en producten die voortkomen uit dit project breder worden ingebed in onderwijs en via partners als KWH en de DEEL Academy verspreid in de praktijk.

Eindrapportage

In dit project wordt onderzocht hoe woningcorporaties kunnen bijdragen aan het bevorderen van onderling
contact en samenredzaamheid onder (vooral oudere) huurders. Door een passend woningaanbod te
creëren, zowel fysiek als sociaal-organisatorisch, kunnen corporaties een woonomgeving vormgeven die
ontmoeting stimuleert en bewoners ondersteunt op een wijze die aansluit bij hun uiteenlopende capaciteiten,
hulpbronnen en voorkeuren.
De noodzaak van dit onderzoek komt voort uit maatschappelijke ontwikkelingen: senioren wonen steeds
langer zelfstandig en hebben op hogere leeftijd vaak extra behoefte aan ondersteuning bij dagelijkse
activiteiten en het onderhouden van sociale relaties. Tegelijkertijd stimuleert het overheidsbeleid dat ouderen
zo veel mogelijk eigen regie behouden, onder meer door middel van een ondersteunende en slim ingerichte
leefomgeving. Naast individuele zelfredzaamheid wordt ook de samenredzaamheid binnen
bewonersgroepen steeds belangrijker, maar het is in de praktijk vaak onduidelijk hoe woningcorporaties dit
effectief kunnen organiseren.
In dit praktijkgerichte onderzoek verkennen onderzoekers samen met vier woningcorporaties hoe zij kunnen
bijdragen aan een woonomgeving die ontmoeting bevordert, samenredzaamheid versterkt en passende
ondersteuning biedt. Dit gebeurt aan de hand van casestudies in vijf wooncomplexen. Het project richt zich
op de vraag hoe corporaties en andere stakeholders ondersteund kunnen worden bij het ruimtelijk én
sociaal-organisatorisch inrichten van een passend woningaanbod voor diverse profielen van (toekomstige)
oudere huurders.
De resultaten zijn vertaald naar concrete handvatten, richtlijnen en strategieën voor het stimuleren van zelf-
en samenredzaamheid in verschillende typen woongebouwen. In co-creatie met corporaties en
(zorg)professionals is bovendien een interactieve tool ontwikkeld. Deze tool helpt bij het bevorderen van
zowel spontane als georganiseerde ontmoetingen en biedt praktisch houvast voor community building en het
versterken van sociale netwerken binnen wooncomplexen voor senioren.