Challenge, Change, Confidence: Een ontwerpgericht onderzoek naar een innovatieve boksinterventie voor kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen

Kinderen van ouders met psychische problemen of verslavingsproblemen (KOPP/KOV) ervaren vaak chronische stress, mentale en lichamelijke gezondheidsproblemen. Ook hun financiële situatie, sociale welzijn en studiesucces kunnen worden beïnvloed door het leven met ouders met psychische en/of verslavingsproblematiek. Vaak zijn zij niet in beeld bij professionals of krijgen alleen verbale therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie, terwijl lichaamsgerichte activiteiten geschikter lijken voor mensen die niet makkelijk over gevoelens praten.
Sport en bewegen worden weinig ingezet in preventieve en behandelprogramma’s voor KOPP/KOV, alhoewel sport en bewegen positief zijn geassocieerd met gezondheid en welzijn. Boksen heeft aantrekkingskracht op jongeren in kwetsbare posities, heeft de potentie om het zelfvertrouwen, de persoonlijke groei en mentale gezondheid van KOPP/KOV te bevorderen en victimisatie te voorkomen of beperken. Voorwaarde is dat de manier waarop, en context waarin, het boksen wordt aangeboden zijn afgestemd op de wensen, behoeften en mogelijkheden van de doelgroep.
Vanuit boks-, sport-, welzijns- en zorgprofessionals is er op dit moment een duidelijke vraag maar ook discussie over de manier waarop boksen ingezet kan worden als adequate preventieve interventie voor KOPP/KOV. Om deze handelingsverlegenheid weg te nemen, vragen bokstrainers maar ook buurtsportcoaches, welzijns- en zorgprofessionals om hulp bij het komen tot een passende en veilige boksinterventie die de mentale gezondheid van KOPP/KOV bevordert. Vanuit ondernemers perspectief zijn er daarnaast ook vragen rondom financiering en scholing van de trainers.
Met een ontwerpgerichte aanpak wordt in dit project de volgende onderzoeksvraag beantwoord: “Aan welke inhoudelijke en organisatorische criteria moet een boksinterventie ter bevordering van de mentale gezondheid van KOPP/KOVV in de leeftijd 16-24 jaar voldoen?”. Het beantwoorden van deze vraag zal resulteren in een boksinterventie die kan worden aangeboden in samenwerking tussen ondernemers binnen de boks- en sportwereld én welzijns- en zorgprofessionals, en inzicht geven in de werkzame elementen, bruikbaarheid en haalbaarheid van deze lichaamsgerichte interventie voor KOPP/KOV.

Eindrapportage

Kinderen en jongvolwassenen die opgroeien met een ouder met psychische problemen of een verslaving
(KOPP/KOV) lopen een verhoogd risico op chronische stress en mentale, lichamelijke en sociale problemen.
Traditionele, vooral verbale, interventies sluiten niet altijd aan bij deze doelgroep. Lichaamsgerichte
activiteiten, zoals boksen, kunnen daarentegen bijdragen aan zelfvertrouwen, persoonlijke groei en mentale
gezondheid.
In dit project werd via een ontwerpgerichte aanpak, in co-creatie met de doelgroep, bokstrainers en sport-,
welzijns- en zorgprofessionals, een boksprogramma ontwikkeld voor KOPP/KOV-jongeren van 16–24 jaar.
Het programma is gedurende een periode van 12 weken, met 26 deelnemers, getest op drie boksscholen in
Haarlem, Rotterdam en Amsterdam en werd uitgevoerd door een bokstrainer en een peer expert, met op de
achtergrond ondersteuning van een zorg- of welzijnsprofessional. Het programma is kwalitatief geëvalueerd
op inhoud, werkzaamheid, bruikbaarheid en haalbaarheid, en kwantitatief op veranderingen in mentale
gezondheid en welbevinden.
De resultaten laten zien dat het programma overwegend positief werd ervaren door zowel deelnemers als
uitvoerende professionals op de thema’s plezier, sociaal functioneren, persoonlijke groei en zelfbeeld,
zelfvertrouwen en fysieke activiteit versus ontspanning. Deze laagdrempelige, niet-labelende benadering
droeg bij aan een gevoel van veiligheid en verbondenheid. Bokstrainers speelden hierin een sleutelrol door
jongeren uit te dagen zonder te pushen en een respectvolle en positieve sfeer te creëren. De inzet van peer
experts werd als meerwaarde gezien. Zij fungeerden als laagdrempelige contact- en vertrouwenspersonen
en ondersteunden zowel jongeren als trainers. Vragenlijstonderzoek onder negentien deelnemers liet
vooruitgang zien in tevredenheid met het eigen lichaam en de algemene mentale gezondheid.
Het project resulteerde daarnaast in een scholing voor bokstrainers en peer experts en diverse praktische
materialen, waaronder een handleiding, stappenplan, coachtool voor stressreacties, challenge-kaart en
werkvormen inspiratieboek. Tegelijkertijd vraagt verdere ontwikkeling aandacht voor organisatie en
eigenaarschap, versterking van de werving, doorstroom naar regulier boksen en structurele financiering om
duurzame implementatie en grootschalige effectmeting mogelijk te maken.