De circulaire keten van ICT apparaten: schaalbaarheid in kaart

Jaarlijks worden in Nederland bijna 40 miljoen ICT-apparaten afgedankt. Denk daarbij aan desktops, laptops, servers, printers en smartphones. Een groot deel van deze ICT-apparaten wordt op dit moment ingeleverd bij de milieustraten van afvalverwerkers in diverse gemeenten verspreid over Nederland. Vanaf daar gaan ze in hoofdzaak naar recycling, verbranding of stort. Het percentage kritieke grondstoffen dat vanuit recycling van ICT-apparaten kan worden herwonnen is nog steeds zeer laag.
Studies tonen echter aan dat afgedankte ICT-apparaten vaak nog diverse mogelijkheden bieden voor hergebruik, reparatie of upgrade van het product of hergebruik van specifieke componenten. Om deze mogelijkheden om te komen tot hogere circulariteit te kunnen benutten moeten de afgedankte ICT-apparaten worden beoordeeld en vervolgens moet hergebruik van het product of de componenten mogelijk worden gemaakt. De milieustraten van afvalverwerkers hebben hiervoor niet de tijd, kennis en technologie in huis, maar gespecialiseerde verwerkers van ICT-apparaten wel. Door de afgedankte ICT-apparaten te verplaatsen van milieustraat naar een gespecialiseerde verwerker ontstaat er mogelijk hogere circulariteit, maar veranderen er ook logistieke stromen.
Dit project heeft als doel om inzicht te krijgen in de resultaten die kunnen worden geboekt door een beoordeling en verwerking door een daarin gespecialiseerd bedrijf toe te voegen aan het proces vanaf de milieustraat. Dit inzicht richt zich met name op de mate van circulariteit die kan worden gerealiseerd, de organisatie van de logistieke stromen, het realiseren van toegevoegde waarde voor de samenwerkende partners en het verlagen van de milieu-impact in de circulaire keten.
Tot slot heeft dit project als doel een theoretisch raamwerk te ontwikkelen waarin de economische en geografische schaalbaarheid van circulaire ketens van ICT apparaten worden verbonden met hun maatschappelijke impact. Doel is het maximaliseren van lokaal en regionaal hergebruik, reparatie of upgrade van producten en hergebruik van componenten.

Eindrapportage

Een toekomstbestendige economie is circulair. In het bijzonder ICT-apparaten heeft een grote
ecologische en sociale voetafdruk. Jaarlijks worden in Nederland bijna 40 miljoen ICT-apparaten
afgedankt. Slechts een klein deel van deze producten wordt hergebruikt.
Dit project had als doel de technische, logistieke en economische haalbaarheid en
schaalbaarheid van circulaire ketens voor ICT-apparaten via milieustraten te onderzoeken. Uit
het onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van de laptops die ingeleverd worden bij de milieustraat
geschikt is voor hergebruik. Dit kan zijn herbruikbaar als product, herbruikbaar als product als
bepaalde componenten worden vervangen of herbruikbaar als componenten.
De huidige inzameling op de milieustraat is echter vooral gericht op recycling. Tijdens inzameling,
transport en sortering ontstaan vervuiling en beschadigingen. Voor recycling heeft dit weinig
gevolgen, maar voor hergebruik leidt het tot waardeverlies en minder mogelijkheden tot
hergebruik. Daarom is het noodzakelijk om al vóór inzameling te bepalen of een apparaat
geschikt is voor hergebruik of recycling. Deze beoordeling resulteert dan in twee aparte stromen:
hergebruik en recycling.
Gescheiden stromen biedt voor beide stromen voordelen: alleen apparaten met voldoende
restwaarde worden gereinigd, getest en refurbished en in de recyclingstroom worden geen extra
handelingen uitgevoerd die kostenverhogend zijn. Wel zal het aantal hoogwaardige apparaten in
de recyclingstroom afnemen en dat heeft invloed op het huidige beloningssysteem.
Door hergebruik wordt de levensduur van laptops verlengd en dat leidt tot minder vraag naar
nieuwe producten en een lagere milieu-impact. Bovendien worden refurbished laptops
beschikbaar voor een bredere doelgroep dankzij een lagere prijs.