De kracht van kunst

Dossier	RAAK.PUB17.039
Status	Initieel
Startdatum	1 september 2026
Einddatum	15 augustus 2028
Regeling	RAAK-publiek
Thema's	Gezondheid en Welzijn Kunst en de creatieve industrie Life Sciences & Health Gezondheidszorg Kunst

Binnen de Nederlandse gezondheidszorg leidt de combinatie van personeelstekorten en de voortdurende confrontatie met menselijk lijden tot een toename van burn-out, stress en werkgerelateerde traumaklachten. Vooral op intensive care (IC)-afdelingen ervaren verpleegkundigen en artsen frequent verschijnselen die passen bij een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Klachten als slapeloosheid, vermoeidheid en stressintolerantie leiden tot uitval, langdurig ziekteverzuim en verminderde kwaliteit van zorg. De noodzaak om innovatieve en laagdrempelige ondersteuningsvormen te ontwikkelen die aansluiten bij de dagelijkse praktijk is dan ook groot.
Dit RAAK-publiekproject onderzoekt hoe een beeldende kunstinterventie werkgerelateerde trauma- en stressklachten kan verminderen en veerkracht bij IC-medewerkers kan versterken. In samenwerking met kunstprofessionals, traumatherapeuten en IC-personeel wordt binnen de context van een tentoonstelling, via drie co-creatiesessies, een kunstinterventie ontwikkeld, getest en verfijnd. Uitgangspunt is dat kunst kan helpen om ingrijpende ervaringen te verbeelden, emoties te reguleren en veerkracht te versterken en hierdoor PTSS kan voorkomen. De interventie combineert het zelf maken van beeldend werk rondom stressvolle ervaringen op de werkvloer, met gesprekken over kunstwerken zodat de kracht van kunst toegankelijk wordt voor de zorgpraktijk.
Het onderzoek volgt een design-based research-aanpak waarin praktijk en wetenschap nauw samenwerken binnen drie werkpakketten:

1. Ontwikkeling van de interventie via co-creatie en desk research
2. Verfijning op basis van feedback van IC-medewerkers en experts op uitvoerbaarheid en bruikbaarheid
3. Pilotonderzoek naar ervaren resultaten op een IC-afdeling.

De drie fasen zijn uitvoerbaar binnen twee jaar en leveren een onderbouwde interventiebeschrijving, praktische toolkit en aanbevelingen voor implementatie op. Het consortium bestaat uit het Codarts Rotterdam, NHL Stenden Hogeschool, Universitair Medisch Centrum Groningen, Vaktherapie Nederland, Nederlandse Vereniging voor Beeldende Therapie en Stichting Kunst Salon. De Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) sluit als overige partner aan. De resultaten dragen bij aan kennisontwikkeling op het snijvlak van kunst, zorg en welzijn en sluiten aan bij de Kennis- en Innovatieagenda Gezondheid en Zorg 2024-2027.