Doorontwikkeling Oriëntatietraject Wereldburgers voor de Klas

Het onderwijs kampt met structurele lerarentekorten, met name in grootstedelijke regio’s. Tegelijkertijd is een groeiende groep onderwijskundige professionals met een vluchtstatus gemotiveerd om hun expertise in te zetten in het onderwijs. Het Oriëntatietraject Wereldburgers voor de Klas van de Hogeschool van Amsterdam ondersteunt deze groep bij professionele positionering, taalontwikkeling en oriëntatie op het Nederlandse onderwijs. Uit recente eindrapportages blijkt echter dat een aanzienlijk deel van de deelnemers niet duurzaam doorstroomt naar functies zoals (Technisch) Onderwijsassistent, vakdocent of leraar.
Daarbij spelen drie knelpunten: variatie in begeleiding op de leerwerkplek, een vaak toevallige matching tussen deelnemer en school, en onzekerheid over professionele rolverwachtingen binnen de Nederlandse schoolcontext. Deze knelpunten hangen samen met professionele identiteitsspanningen, die ontstaan wanneer eerdere professionele ervaring, persoonlijke overtuigingen en institutionele verwachtingen onvoldoende op elkaar aansluiten. Deze spanningen worden versterkt doordat zij tegelijk moeten functioneren binnen een nieuw onderwijssysteem met impliciete normen en communicatiepatronen.
Met de verschuiving van verantwoordelijkheden naar onderwijsregio’s vanaf 2027 ontstaat urgentie én ruimte om instroom, matching en begeleiding structureel en regionaal te herontwerpen. Tegelijkertijd ontbreekt een samenhangend, praktisch en intercultureel sensitief instroom- en begeleidingsmodel. Dit fellowship richt zich daarom op het ontwikkelen van een haalbaar, werkbaar en regionaal ingebed model dat professionele identiteitsspanningen tijdig herkent en adresseert, en duurzame doorstroom versterkt.
De centrale onderzoeksvraag luidt: welke professionele identiteitsspanningen ervaren onderwijskundige professionals met een vluchtstatus tijdens hun instroom in het Nederlandse onderwijs, en hoe kunnen hogescholen, scholen en onderwijsregio’s deze spanningen effectief ondersteunen binnen een regionaal instroom- en begeleidingsmodel?
Het onderzoek volgt een ontwerpgerichte aanpak, bestaande uit literatuuranalyse, interviews, enquêtes, co-creatie en toetsing in de praktijk. De resultaten worden vertaald naar concrete ontwerpprincipes, een handreiking en training voor begeleiders en een regionaal toepasbaar begeleidingsmodel. Daarmee draagt het onderzoek bij aan betere benutting van internationaal onderwijstalent en aan duurzame versterking van het onderwijs.