Drinkwaterkwaliteit herzien: C. elegans als bioassay vóór en ná zuivering (AQUAVINCE)

Vinylchloride is een schadelijke en onder andere carcinogene stof die in sommige grondwaterbronnen voorkomt. Verwijdering via traditionele zuiveringstechnieken blijkt lastig. Geavanceerde oxidatieprocessen (AOP), zoals UV/H₂O₂ en ozonbehandeling, bieden perspectief voor afbraak van vinylchloride, maar roepen vragen op over de bij- en transformatieproducten die tijdens deze processen ontstaan. Sommige van deze stoffen kunnen zelfs toxischer zijn dan vinylchloride zelf.
Dit project onderzoekt de effectiviteit van AOP-technieken in het afbreken van vinylchloride én de mogelijke vorming van schadelijke bij- en transformatieproducten. Hiervoor worden bioassays ingezet met de nematode Caenorhabditis elegans (C. elegans). Dit modelorganisme biedt unieke voordelen: het is klein, reproduceert snel, is goedkoop te kweken, valt buiten de Wet op de dierproeven en is genetisch sterk verwant aan de mens. Genetisch gemodificeerde stammen kunnen specifieke toxische effecten detecteren die relevant zijn voor de menselijke gezondheid, zoals verstoringen in reproductie, ontwikkeling, neuronale functies en metabolisme.
Tijdens recente experimenten hebben we C. elegans blootgesteld aan stoffen in door ons ontwikkelde liquid culture. Daarbij bleek de nematode gevoelig voor toxiciteit van diverse waterverontreinigingen. Dit maakt het organisme geschikt om de biologische impact van waterkwaliteit te meten – vóór en na zuivering.
Het onderzoek verloopt in drie stappen: (a) Evaluatie van de VC afbraakcapaciteit van verschillende AOPmethoden; (b) Identificatie van chemische bij- en transformatieproducten; (c) Beoordeling van de biologische effecten op C. elegans.
Het project is een samenwerking tussen drinkwaterbedrijf Vitens, technologiepartner Van Remmen UV Technology en Hogeschool Utrecht. Samen streven we naar veilig en duurzaam drinkwater, met innovatieve zuiveringstechnieken en biologische meetmethoden. Deze aanpak levert nieuwe inzichten op voor de drinkwatersector, én voor onderwijs en onderzoek. De bevindingen van deze studie zullen als basis dienen voor het opzetten van groter vervolgproject. AQUAVINCE helpt ons beter te begrijpen wat er werkelijk in ons drinkwater zit – en hoe we dat veilig houden.