Een estafette-aanpak voor collectieve kennisontwikkeling in de wijk

Onderzoeksactiviteit in wijken groeit door interesse in ervaringskennis, maar kan leiden tot
onderzoeksmoeheid bij bewoners wanneer zij herhaaldelijk worden bevraagd zonder zichtbare opbrengsten.
Dergelijk onderzoek voldoet niet altijd aan de behoefte aan duurzame betrokkenheid en maatschappelijke
relevantie. Als antwoord hierop ontstaan participatieve, praktijkgerichte en emanciperende benaderingen,
zoals participatief actiegericht onderzoek, community-led research en citizen science, die kennisontwikkeling
koppelen aan maatschappelijke verandering en machtsverhoudingen in onderzoek bevragen.
Ook in Rotterdam zien we deze beweging: initiatieven zoals het coöperatieve consultancybureau in de
Afrikaanderwijk, het KennisLokaal Tarwewijk en het Wijkonderzoekscollectief Delfshaven positioneren
bewoners als mede-eigenaar van kennis. Binnen deze context werkt het onderzoekscollectief Wijkwijs,
samen met het Expertisecentrum Maatschappelijke Innovatie (EMI) van de Hogeschool Rotterdam, aan
wijkgericht praktijkonderzoek. Daarbij staat de Belofte aan de Stad centraal: onderzoek moet nabij,
wederkerig, gelijkwaardig en continu zijn.
Een belangrijke concrete toepassing is estafetteleren, waarbij opeenvolgende onderzoeksprojecten en
onderwijsopdrachten voortbouwen op eerdere resultaten. Studenten, docenten en onderzoekers geven
kennis en inzichten expliciet door, waardoor continuïteit en duurzaamheid worden versterkt. Tegelijkertijd
blijkt dat deze organische aanpak kwetsbaar is: processen zijn persoonsafhankelijk en kennisoverdracht
verloopt niet altijd vanzelfsprekend.
Binnen dit fellowshiptraject wordt onderzocht hoe estafetteleren kan worden doorontwikkeld tot een expliciet
ontworpen estafette-aanpak. Dit model borgt vastlegging, overdraagbaarheid en continuïteit van wijkgericht
onderzoek, versterkt collectieve kennisontwikkeling en ondersteunt maatschappelijke partners en
beroepspraktijken. Door bestaande kennis te hergebruiken, verdiepen en verder te ontwikkelen, draagt dit
onderzoek bij aan duurzame, wederkerige relaties met de wijk en aan de bredere ambities van de
Hogeschool Rotterdam rond maatschappelijke innovatie.
De centrale onderzoeksvraag luidt: Hoe kan een estafette-aanpak worden vormgegeven zodat deze leidt tot
duurzame, collectieve en wijkverankerde kennisontwikkeling in wijkgericht onderzoek? De verwachte
opbrengst is ontwerpprincipes, praktische handvatten en inzichten over participatie, kennisoverdracht en
eigenaarschap in de wijkcontext van praktijkgericht onderzoek.