FusiMob: duurzaam verbonden door deelvervoer

In Nederland is er de laatste jaren steeds meer vraag naar duurzame mobiliteitsoplossingen, zoals deelvervoer. Dit kan helpen om de bereikbaarheid te verbeteren en de afhankelijkheid van privéauto's te verminderen, vooral in kleinere en landelijke gemeenten. Echter, veel van deze gemeenten hebben niet genoeg capaciteit om deelvervoer te implementeren en ervaren vaak weerstand van bewoners. Soms worden er proefprojecten opgezet, maar deze sluiten vaak niet goed aan bij de behoeften van de inwoners, wat leidt tot een laag gebruik en het stopzetten van deze initiatieven.
Het doel van dit projectvoorstel is om een proces, tool of methode te ontwikkelen die gemeenten ondersteunt bij het aanbieden van deelvervoer. Dit gebeurt door de wensen van bewoners in kaart te brengen via enquêtes, interviews en workshops. Door bewoners bewust te maken van de voordelen van deelvervoer, zoals lagere kosten en meer vrijheid, kan het gebruik worden gestimuleerd.
In landelijke gebieden is de afhankelijkheid van de auto groot, vooral omdat openbaar vervoer vaak beperkt is. Deelvervoer kan hier een oplossing bieden. De gemeente Ridderkerk is een voorbeeld waar deelauto's zijn verwijderd vanwege te weinig gebruik, maar er is nog steeds interesse in het aanbieden ervan. Het project richt zich op het verbeteren van de communicatie over de voordelen van deelvervoer, zowel voor de gemeenschap als voor individuele bewoners, en het ondersteunen van gemeenten in het implementeren ervan.
Het consortium bestaat uit de TU Delft en drie MKB-bedrijven: VCCR Advies, PANEL en Ideate. Met deze unieke mix van ervaring en expertise rondom mobiliteit, vervoersadvies, gedragsverandering en bewonersparticipatie bieden wij een bewonersgerichte en geïntegreerde aanpak. De Gemeente Ridderkerk is betrokken als praktijkcase. Het project richt zich op het verbeteren van deelvervoer door bewonersparticipatie en onderzoek naar behoeften. Resultaten worden gedeeld via platforms en publicaties voor andere gemeenten.

Eindrapportage

In Nederland groeit de vraag naar duurzame mobiliteit, zoals deelvervoer. Veel kleinere gemeenten hebben echter moeite om dit succesvol te implementeren en ervaren weerstand van inwoners. Dit terwijl deelvervoer juist kosten kan verlagen, ruimte besparen en meer vrijheid kan bieden, vooral in gebieden met beperkt openbaar vervoer. Het FusiMob consortium, bestaande uit TU Delft, VCCR, PANEL en Ideate, heeft specifieke uitdagingen en kansen voor deelvervoer in kleine tot middelgrote gemeenten in kaart gebracht door middel van o.a. observaties, interviews en gesprekken met gemeenten en andere belanghebbenden.

Zo zien wij bijvoorbeeld dat door herhaalde mislukte pilots met deelvervoer de kans van slagen steeds kleiner wordt: na elke mislukte pilot neemt het vertrouwen af, zowel bij inwoners als bij de gemeente zelf, wat leidt tot steeds meer weerstand tegen deelvervoer. Deelvervoer raakt naast het fysieke infrastructuur domein ook het sociale domein, leefbaarheid, duurzaamheid en daarom is er een integrale mobiliteitsvisie en -beleid nodig. Ook is er meer aandacht nodig voor de beleving, het gedrag en de behoeften van inwoners.

Veel kleine gemeenten ervaren een gebrek aan uitvoeringscapaciteit en kennis als het gaat om deelvervoer, en leunen daarbij vaak op inzichten van commerciële aanbieders. Het beleid is daarom vaak commercieel georiënteerd, terwijl alternatieve deelvormen zoals coöperatief delen met een (kleine) groep gebruikers vaak geschikter zijn door hun lokale aanpak, en minder capaciteit vereisen vanuit de gemeente. Ook kan een meer regionale of provinciale aanpak de basis vormen voor een overkoepelend systeem rondom inrichten van deelvervoer in meerdere kleinere gemeenten.

Onze inzichten hebben we verzameld in een stappenplan voor gemeenten die mogelijk deelvervoer willen aanbieden of verkennen. Verschillende ideeën voor ondersteunende tools, checklists en methoden willen wij verder ontwikkelen en testen in een vervolgproject, zodat gemeenten het aanbod van deelvervoer beter kunnen laten aansluiten bij de behoeften van hun inwoners.