Go with the flow: benutten van narratieve onderstromen voor de energietransitie (flow-E)

De energietransitie is een systeemverandering die momenteel in volle gang is, echter zijn er negatieve socio-economische gevolgen voor (kwetsbare) bewoners (Kaufmann et al., 2023). Dit wordt ook gevoeld in landelijke gebieden, waar over het algemeen minder bekend is over processen van energiearmoede en gezondheidsproblemen. De praktijkpartners van dit KIEM-voorstel zien deze negatieve consequenties in hun dagelijks werk. In plaats van een versnelling van de energietransitie, is er momenteel weerstand en vertraging.
Het beleid wordt onvoldoende afgestemd op de leefwereld van deze bewoners (Veenman et al., 2024). De energietransitie richt zich in de praktijk vooral op efficiëntie en effectiviteit, en is gericht op zichtbare aspecten in de wijk (bovenstroom), zoals gebouwen en initiatieven van koplopers, vaak ondersteund door kwantitatieve data. Door de onderstroom te begrijpen (het sociale netwerk en met de narratieven), kunnen beleidstools ontwikkeld worden die aansluiten bij de leefwereld van (kwetsbare) burgers: hun persoonlijke eigenschappen, hun sociale positie, en hun (in)formele mogelijkheden en aanspraken.
Het vernieuwende aspect van dit onderzoek is de zichtbare verbinding tussen de bovenstroom en de onderstroom, door middel van de ‘sandbox’ aanpak (creatieve methode), om zo tot passende interventiemoglijkheden te komen om (kwetsbare) mensen beter te bereiken en mobiliseren. De 'sandbox' aanpak is een combinatie van fysiek gereedschap (de ‘sandbox’) en een proces (een serie van opdrachten), en wordt hier gekoppeld aan een bestaand, kwantitatief, causaal wijkmodel.
Bij dit éénjarig onderzoek zijn de Radboud Universiteit, de Hogeschool Arnhem Nijmegen en de TU Eindhoven betrokken. Ook de gemeente Hollands Kroon, 5plus1 en Platform 31 leveren een actieve bijdrage aan dit project, zowel in het deelnemen aan het onderzoek, als in het ontwikkelen van tools en de opschaling van resultaten. Als begeleidingsgroep zijn ook de gemeente Oosterhout en het adviesbureau C’MON betrokken, gericht op spiegelen van resultaten en opschaling.