Groenblauwe stad

Meer aanwezigheid van groen (natuur) en blauw (water) in de stad helpt om steden klimaatadaptief te maken. Bovendien leveren groen en blauw in de stad een bijdrage aan de verbetering van biodiversiteit en leefbaarheid, en de gezondheid van de bewoners. Hoewel groenblauwe maatregelen intussen algemeen bekend zijn, worden ze nog niet vanzelfsprekend en op grote schaal toegepast en meestal nog niet als onderdeel van groenblauwe netwerken in de stad of in aansluiting op het ommeland. Steden zijn op zoek naar effectieve groenblauwe maatregelen die integraal bijdragen aan klimaatadaptatie, versterking van de biodiversiteit en leefbaarheid en gezondheid. Er is vooral behoefte aan kennis over praktische toepasbaarheid van maatregelen.
Het onderzoek Groenblauwe stad richt zich op de vraag, welke effectieve maatregelen steden op welke wijze kunnen toepassen als onderdeel van groenblauwe netwerken in de stad en aansluitend bij het omliggende landelijke gebied. Het gaat hierbij om maatregelen die integraal bijdragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, leefbaarheid en gezondheid.
Uitgangspunt van het onderzoek is de al bestaande kennis rond effectiviteit en toepasbaarheid van groenblauwe maatregelen. Vanuit deze bestaande kennis kijken we wat hiervan toegepast kan worden in vijf casestudiegebieden in Nederland, door het aanbieden van concrete handelingsperspectieven. Hiervoor gebruiken we de casestudiemethode, aangevuld met effectmetingen en belevingsonderzoek. Deze nieuw opgedane kennis laten we landen in de rest van Nederland.
Het tweejarig onderzoek wordt uitgevoerd door een consortium van vijf hogescholen, diverse casestudiepartners en partners die overkoepelend deelnemen aan de Learning Community. Het leren van elkaar staat centraal in het onderzoek. Om kennis uit te wisselen organiseren we een Groenblauwe Safari langs de verschillende casestudiegebieden en een slotsymposium. Het onderzoek leidt tot lessen voor de praktijk, inclusief handelingsperspectieven met praktische handvatten voor de toepassing van groenblauwe maatregelen.

Eindrapportage

Meer aanwezigheid van groen (natuur) en blauw (water) in de stad helpt om steden klimaatadaptief te maken. Bovendien leveren groen en blauw in de stad een bijdrage aan de verbetering van biodiversiteit en leefbaarheid, en de gezondheid van de bewoners. Hoewel groenblauwe maatregelen intussen algemeen bekend zijn, worden ze nog niet vanzelfsprekend en op grote schaal toegepast en meestal nog niet als onderdeel van groenblauwe netwerken in de stad of in aansluiting op het ommeland. Steden zijn op zoek naar effectieve groenblauwe maatregelen die integraal bijdragen aan klimaatadaptatie, versterking van de biodiversiteit en leefbaarheid en gezondheid. Er is vooral behoefte aan kennis over praktische toepasbaarheid van maatregelen. Het onderzoek Groenblauwe stad richt zich op de vraag, welke effectieve maatregelen steden op welke wijze kunnen toepassen als onderdeel van groenblauwe netwerken in de stad en aansluitend bij het omliggende landelijke gebied. Het gaat hierbij om maatregelen die integraal bijdragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, leefbaarheid en gezondheid.
Op casusniveau hadden de opdrachtgevers verschillende vragen binnen de thematiek van de groenblauwe stad. In Haarlem en omstreken lag de nadruk meer inzicht in de ecologie, in Noord-Nederland werden daarnaast ook klimaatmetingen gedaan en onderzoek naar gebruik van groen. Daarentegen werd in de omgeving Arnhem-Nijmegen meer gezocht naar scenario’s om mee te liften op veranderingen in de openbare ruimte (zoals vernieuwing van het riool en 'van het gas af') en werden adviezen gegeven over bomenbestanden. In Rotterdam-Zoetermeer lag de nadruk op het zichtbaar maken van de huidige waarden van groen zodat in de strijd om ruimte het groene netwerk vertegenwoordigd is. In Almere werd onderzoek gedaan naar de klimaatweerbaarheid van Almere centrum, hierbij kijkend naar de robuustheid van groenblauwe netwerken en de kansen voor doorontwikkeling.
Op projectniveau hebben de casussen ons geleerd dat er ondanks de verschillen toch een aantal stappen in de vergroening van de stad onderscheiden kunnen worden: begin met win-win situaties, onderbouw keuzes bij dilemma’s en gebruik maatschappelijke samenwerking als hefboom.
De belangrijkste resultaten van dit project zijn samengevat in een publieksrapport “De waarden van groenblauwe netwerken in de stad. Integratie van klimaatadaptatie, biodiversiteit, leefbaarheid en gezondheid.”