Hand-E: Embodied AI voor het sorteren van e-waste

In het Hand-E project ontwikkelen we een innovatieve aanpak voor het geautomatiseerd sorteren van e‑waste (afgedankte elektronica) met een robot die zelfstandig complexe handelingen kan uitvoeren; oftewel een “handige” robot. E-waste bestaat uit veel verschillende producten en onderdelen. In eerste instantie moeten deze worden gesorteerd. Ze worden hiervoor op een lopende band of werktafel gestort en het sorteren gebeurt handmatig. Omdat dit een ongestructureerde taak is met veel verschillende, en soms nog nooit eerder geziene, producten, is deze taak moeilijk te robotiseren. Bestaande geautomatiseerde sorteersystemen zijn daarom beperkt toepasbaar.
Machine en robot learning maken het mogelijk robots complexe taken te leren. Dit gebeurt niet door ze te programmeren, maar door de robot voor te doen hoe het moet. Een recente ontwikkeling binnen robot learning zijn zogenaamde Vision-Language-Action models (VLA’s). Dit zijn multimodale foundation modellen, die getraind zijn op enorme hoeveelheden trainingsdata. De modellen hebben als input camera’s en eventueel een tekstuele beschrijving van de taak. Ze hebben als output een (serie) actie(s) die door een robot kan worden uitgevoerd. Door gebruik te maken van VLA’s kunnen we een robotarm op een intuïtieve manier leren welke objecten geselecteerd of gescheiden moeten worden, zelfs wanneer deze variëren in vorm, kleur of staat, en ook hoe je de objecten moet behandelen.
Het beoogde resultaat is een opstelling die demonstreert hoe een industriële robotarm uitgerust met camera’s zelfstandig e‑waste kan identificeren en sorteren. Deze demonstrator dient niet alleen om de technische haalbaarheid aan te tonen, maar ook om de kwaliteit, betrouwbaarheid en verwerkingssnelheid te valideren in een realistische omgeving. Het project vormt daarmee een essentiële stap richting schaalbare, veilige en efficiënte automatisering van afvalverwerking en recycling voor een circulaire economie. VLA’s zijn daarnaast breed toepasbaar en dit project dient als springplank om deze ontwikkeling ook in andere domeinen toe te passen.