Het effect van de aanwezigheid en de kleur van licht op het paardengedrag in relatie tot het welzijn.

De LTO heeft aangekaart wat het belang van licht is voor het welzijn van paarden. Zowel de lichtsterkte, als de kleur en de lichtduur hebben effect op het welzijn van het paard. Licht is noodzakelijk voor een goede gezondheid en zorgt voor het aanmaken van vitaminen en het aansturen van de voortplantingscyclus. Ook de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS) heeft recent (april jl.) geschreven over het belang van natuurlijk daglicht. Ledverlichting in de stal die zonlicht nabootst zorgt voor meer rust en minder stress bij paarden, wat meetbaar is in de hormoonspiegels in het bloed.
Er zijn commercieel verkrijgbare lampen die natuurlijk daglicht nabootsen, maar er is nog geen lamp die rekening houdt met meerdere kleuren (rood, blauw, groen en geel) licht, wat belangrijk is voor paarden. . Geel licht zou bijvoorbeeld bijdragen aan een betere wateropname. De lichaamstemperatuur van het paard blijkt toe te nemen bij blauw en rood licht, maar af te nemen bij groen of geel licht. Rood licht zorgt voor het stimuleren van de nachtelijke stijging in melatonine, terwijl blauw licht juist een verlaging in melatonine veroorzaakt wat bijdraagt aan meer alertheid.
Signify® heeft verschillende modulaire lichtsystemen op de markt gebracht voor kippen, vissen en varkens, maar nog niet voor paarden. De innovatie is hier de aanpasbaarheid en modulariteit van het systeem. Voordat deze lichtsystemen ook voor paarden ontwikkeld kunnen worden, wil Signify® eerst meer onderzoek laten doen naar wat nu écht belangrijk is voor een paard. Signify heeft deze vraag neergelegd bij Lentiz MBO Maasland. In samenwerking met EquInnoLab. en de HAS green academy wil Lentiz daarom een onderzoek uitvoeren naar het effect van de aanwezigheid en de kleur van licht op het (slaap)gedrag en fysiologie van het paard.

Eindrapportage

Lichtsterkte en lichtkleur hebben effect op het welzijn van het paard. Licht beïnvloedt het circadiane ritme, wat onder andere het slaap-waak ritme, hormoonsecretie, en voortplantingscyclus aanstuurt. Signify® heeft modulaire lichtsystemen op de markt gebracht voor verschillende dieren, maar nog niet voor paarden. Hier moet nog meer onderzoek naar gedaan worden en daarom is een samenwerking gestart met Lentiz MBO Maasland, HAS green academy, EquInnoLab., Dressuurstal Schreven en Signify® om het effect van verschillende lichtcombinaties op paardengedrag te onderzoeken. HAS green academy heeft een student ingezet voor een aanvullende literatuurstudie, dataverzameling, gedragsobservatie en data-analyse en het rapporteren van de resultaten. Parallel voerde HAS green academy een marktonderzoek uit, om te peilen wat de interesse is vanuit de paardensector. EquInnoLab. stelde hun expertise beschikbaar en was verantwoordelijk voor het databeheer. Signify® stelde hun expertise en lampen beschikbaar. Lentiz was verantwoordelijk voor het plaatsen van de testopstelling. Dressuurstal Schreven stelde hun locatie en paarden beschikbaar.

Vier kleuren (TL-licht, rood, wit, en blauw) werden getest gedurende een abrupte én een geleidelijke lichtovergang (de lichtintensiteit nam geleidelijk toe). Rustgedrag van het paard werd geobserveerd en geanalyseerd met een ANOVA-analyse. Uit de resultaten bleek dat de kleur en type lichtovergang het gedrag van paarden beïnvloedt. Rood licht veroorzaakte geen verstoringen, maar blauw licht wel. Blauw licht bleek alert en actief gedrag te stimuleren, wat natuurlijk niet gewenst is tijdens rustmomenten op stal. Geleidelijke overgangen resulteerden in minder directe gedragsreacties dan abrupte overgangen. Uit het marktonderzoek bleek dat de paardensector interesse heeft in meer kennis over het effect van licht op paardengedrag. Dit ondersteunt het belang van ons onderzoek. De kennis die opgedaan wordt met dit project kan gedeeld worden met de sector en het onderwijs, waarbij het belang van het juiste licht voor de paardenhuisvesting wordt benadrukt.