ImmuunFIT - Op weg naar immuunfitness als uitkomstmaat in de oncologie fysiotherapie

Jaarlijks worden meer dan 120.000 mensen in Nederland gediagnostiseerd met kanker en een groot deel van hen gaat voor, tijdens of na de behandeling trainen bij een oncologie fysiotherapeut. De oncologie fysiotherapeut behandelt vaak patiënten met een tijdelijk onderdrukt immuunsysteem. Met name bij deze extra kwetsbare doelgroep is personalisatie van de beweeginterventie gewenst. Verwacht wordt dat fysiotherapeutische interventies tijdens medische oncologische behandeling geoptimaliseerd kunnen worden, wanneer deze aangepast worden naar de immuunfunctie van de patiënt.
Oncologie fysiotherapeuten vinden immuunfunctie een relevant onderwerp en hebben behoefte aan meer kennis op dit vlak. Een meetinstrument voor immuunfunctie dat zij zelf kunnen afnemen en interpreteren is belangrijk voor integreren van deze kennis in de behandeling. Fysiotherapeuten zouden immuunfitness – een afgeleide van immuunfunctie – in kaart kunnen brengen middels de Immune Status Questionnaire (ISQ) echter wordt deze in de fysiotherapie praktijk nog niet gebruikt en is deze vragenlijst niet gevalideerd in de oncologische populatie.
Daarom start Hogeschool Utrecht in samenwerking met oncologie fysiotherapeuten een onderzoek naar de constructvaliditeit, bruikbaarheid en relevantie van de ISQ, in de eerstelijns oncologie fysiotherapie. Hierbij wordt ook kennis opgedaan over de relatie tussen trainingsparameters, behandeluitkomsten en immuunfitness.
De kennis uit dit onderzoek dient als basis voor een innovatie binnen de fysiotherapie: integratie van de uitkomstmaat immuunfitness in de fysiotherapeutische behandeling van patiënten tijdens medisch oncologische behandeling. Integratie van deze maat kan bijdragen aan preventie van infecties, complicaties en onnodig conditieverlies tijdens medische behandeling voor kanker. Aanpassen van de behandeling op de immuunfunctie past ook bij het principe van gepersonaliseerde zorg. Door de samenwerking van inhoudelijke experts, praktijkpartners en studenten kan kennis vanuit het huidige en toekomstig onderzoek snel geïntegreerd worden in onderwijs en praktijk.

Eindrapportage

Achtergrond: Immuunfitheid (IF) verwijst naar het vermogen van het lichaam om op gezondheidsuitdagingen te reageren door een passende immuunrespons te activeren. De Immune Status Questionnaire (ISQ) en de single item scale (SIS) zijn ontwikkeld om IF te beoordelen. Het beoordelen van IF kan bijzonder belangrijk zijn bij oncologische revalidatie omdat het monitoren van deze uitkomst kan bijdragen aan het optimaliseren van trainingsparameters. Tot op heden zijn de klinimetrische eigenschappen van de ISQ en SIS nog niet vastgesteld voor mensen met kanker.
Doel: Het primaire doel van deze studie is het beoordelen van de constructvaliditeit van de ISQ en SIS in oncologische revalidatie. Secundaire doelen waren onder meer de beoordeling van responsiviteit en de correlatie tussen ISQ en SIS.
Methoden: De studiepopulatie omvatte mensen die oncologische fysiotherapie volgden tijdens of binnen 1 jaar na de medische behandeling. Constructvaliditeit en responsiviteit werden beoordeeld via hypothesetesten. Hypothesen omvatten correlaties met vermoeidheid, slaapproblemen, risico op ondervoeding, verminderde activiteit en lichamelijk functioneren. De gegevens werden prospectief verzameld via vragenlijsten.
Resultaten: In totaal werden 97 personen in de analyses opgenomen. De mediaan van de ISQ en SIS waren respectievelijk 8/10 en 7/10. Analyses voor constructvaliditeit identificeerden significante correlaties tussen r = -0,21 en r = -0,50. Alleen de correlaties tussen SIS en vermoeidheid en fysieke functie lagen boven de vooraf gedefinieerde drempel, evenals de correlatie tussen ISQ en vermoeidheid. Geen van de hypothesen voor responsiviteit werd bevestigd.
Conclusie: Er werden verbanden tussen fysieke fitheid, vermoeidheid en IF gevonden, echter kon voldoende constructvaliditeit en responsiviteit konden niet worden bevestigd voor de ISQ en SIS. De ISQ- en SIS-scores waren onverwacht hoog. Aangezien patiënten na kankerbehandeling vaak complexe en langdurige immuunstoornissen ervaren, zou toekomstig onderzoek zich moeten richten op het ontwikkelen van hulpmiddelen die deze specifieke problemen beter in kaart brengen.