Innovatie toewijding en leiderschap voor innovatie in de GGZ

Nederlandse zorgorganisaties staan onder druk door onder meer vergrijzing, personeelstekorten en afnemende financiering, waardoor zorginnovatie noodzakelijk is. Het succes van innovatie hangt in belangrijke mate samen met de innovatiecapaciteit van organisaties, ook wel aangeduid als innovation readiness. Van den Hoed et al. (2022) onderscheiden hierin vier samenhangende niveaus: strategische koers voor innovatie, leiderschap voor innovatie, innovatie toewijding en het innovatieklimaat. Echter zijn innovatie toewijding en leiderschap voor innovatie tot op heden relatief beperkt empirisch onderzocht, terwijl zorgprofessionals op alle organisatieniveaus juist sleutelactoren zijn in innovatieprocessen.
De zorginnovatie die in dit onderzoeksvoorstel als uitgangspunt wordt genomen, is de inzet van sociale robots in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). In de GGZ worden sociale robots onder meer ingezet om cliënten te herinneren aan dagelijkse activiteiten, stressreductie en het verminderen van eenzaamheid. Recent praktijkonderzoek toont aan dat sociale robots, zoals robot Maatje, meerwaarde bieden voor zowel cliënten als zorgprofessionals, doordat zij routinetaken overnemen en ruimte creëren voor complexere (sociaal-emotionele) begeleiding.
Eerder praktijkgericht onderzoek naar de implementatie van sociale robots laat echter zien dat zorgprofessionals sterk verschillen in hun bereidheid om deze innovatie te omarmen. Daarnaast blijkt leiderschapssteun, bijvoorbeeld vanuit teamleiders, van grote invloed op daadwerkelijke inzet. Diverse zorgorganisaties binnen de GGZ worstelen met de vraag hoe sociale robots succesvol opgeschaald kunnen worden en hoe innovation readiness kan worden vergroot.
Dit ontwerpgerichte onderzoek richt zich daarom op het ontwikkelen van praktijkgerichte interventies die innovatie toewijding en leiderschap voor innovatie versterken, met sociale robots in de GGZ als concrete context.
De onderzoeksvraag luidt: “Hoe kan innovatie toewijding van zorgprofessionals en leiderschap voor innovatie van middenmanagement binnen de GGZ worden versterkt, specifiek gericht op de inzet van sociale robots?”
In co-creatie met de praktijk worden interventies ontwikkeld en getest volgens de Design Thinking methode. Dit onderzoek beoogt bij te dragen aan duurzame sociale innovatie in de GGZ.