Investeren in menselijk kapitaal: verkenning van de niet-monetaire impact van crowdfunding op de ondernemer en maatschappij

Online crowdfundingplatforms bieden bedrijven toegang tot financiering, wat een belangrijke voorwaarde is voor het vergroten van de ontwerp-, maak- en veranderkracht van het midden- en kleinbedrijf. Uit eerder onderzoek is bekend dat ondernemers naast financiering ook niet-monetaire impact van crowdfunding ervaren. Om aan ondernemers te kunnen uitleggen wat de potentiële opbrengsten van crowdfunding zijn, heeft het crowdfundingplatform CrowdAboutNow behoefte aan inzicht in non-monetaire impact van crowdfunding op lange termijn. De bestaande literatuur richt zich vooral op cijfermatige gegevens over het verloop van crowdfundingcampagnes. Wat na de campagne gebeurt is nagenoeg onbekend. Ook over impact die niet in cijfers te vatten is (zelfvertrouwen, omgaan met angsten, maatschappelijke impact) is weinig bekend. In dit onderzoek is de praktijkvraag van CrowdAboutNow daarom vertaald in een exploratief onderzoek naar psychologische en sociale impact van crowdfunding op ondernemers zes maanden tot twee jaar na afronding van een crowdfundingcampagne. Er wordt middels interviews met ondernemers in Nederland en het Verenigd Koninkrijk onderzocht welke vormen van niet-monetaire impact ondernemers ervaren na het afronden van een lening- of aandelengebaseerde crowdfundingcampagne. Hierbij is speciale aandacht voor vrouwelijke ondernemers, omdat die ondervertegenwoordigd zijn in de financieringsmarkten en crowdfunding mogelijk hun toegang tot financiering kan verhogen. Voor de praktijk, namelijk de bedrijfsvoering van crowdfundingplatforms, levert dit onderzoek concrete inzichten op die kunnen worden gebruikt in de marketing van crowdfundingplatforms. Aan de bestaande academische literatuur, die vooral op campagnedata is gericht, voegt dit onderzoek kwalitatieve inzichten toe op het niveau van de ondernemer en in de periode na afloop van de campagne. De bijdrage van het onderzoek aan het maatschappelijk verdienvermogen van Nederlandse ondernemingen is tweeledig: impactgerichte crowdfundingplatforms zoals CrowdAboutNow kunnen worden gezien als changemakers en door het onderzoek worden zij in staat gesteld hun impact tastbaar te maken, terwijl ook impactgerichte mkb-ondernemers indirect worden geholpen, doordat zij welgeïnformeerd financieringskeuzes kunnen maken.

Eindrapportage

Voor innovatie is financiering nodig, maar niet elke mkb-ondernemer verkrijgt die via banken. Door de onzekerheid rond het ontwikkelen en opschalen van nieuwe producten of diensten, zijn durfinvesteerders en crowdfunding vaak potentiële financieringsbronnen. Het meeste wetenschappelijke crowdfundingsonderzoek richt zich op wat tijdens de campagne gebeurt. Over de impact na de campagne is weinig bekend. Dit onderzoek richt zich op die periode en specifiek op de niet-monetaire impact op de ondernemer en diens onderneming.

Het doel van dit onderzoek is tweeledig: ondernemers inzicht geven in de potentie van crowdfunding als financieringsinstrument en crowdfundingplatforms helpen uitleggen welke opbrengsten hun dienstverlening kan bieden. Hiervoor zijn elf interviews van circa een uur uitgevoerd met ondernemers die een of meerdere lening- of aandelengebaseerde crowdfundingcampagnes hebben afgerond om financiering te krijgen voor producten en diensten variërend van sauna verhuur tot kaas en high-tech mobiele koeltechniek tot duurzame cosmetica. Opgehaalde bedragen varieerden van honderdduizend euro tot ruim twee miljoen per campagne.

De belangrijkste uitkomsten zijn dat ondernemers zes typen impact ervaren: doorontwikkeling van hun business model, de relatie met financiers, marketing en communicatie, ondernemerschapsvaardigheden, psychologische en emotionele impact. Het onderzoek bevestigt bestaande inzichten zoals productvalidatie, crowdfunding als marketinginstrument en campagnestress. Nieuwe inzichten zijn o.a. de blijvende impact van een ontwikkeld marketingnarratief, intensieve dialogen met investeerders via adviesraden en ambassadeurschap, gezondheidsimpact via campagnedruk en soms te directe contacten met investeerders, alsook grote verschillen in de mate waarin investeerders klant worden. Ook worden bestaande inzichten in maatschappelijke impact verrijkt: sommige ondernemers delen bewust aandelen met ‘de crowd’, als vorm van persoonlijke zingeving of om van hun bedrijf een beweging te maken.

De algemene uitkomst voor ondernemers en platforms is dat crowdfunding brede impact kan hebben, maar dat deze sterk afhankelijk is persoonlijkheid en voorkeuren van de ondernemer: het moet passen bij je karakter en bedrijfsvoering.