Lang zullen ze leren!

In de Nederlandse samenleving worden mensen opgeroepen om naar eigen vermogen zo volwaardig, zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk mee te doen. Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben hier steun bij nodig. Zonder ondersteuning is er kans dat zij stil komen te staan in hun ontwikkeling of is er zelfs sprake van achteruitgang en lukt het niet om het eigen vermogen goed in te zetten en volledig te benutten.
Op dit moment wordt er bij mensen met een LVB niet structureel ingezet op doorontwikkeling na het 18e levensjaar. Er zijn geen structurele vervolgonderwijs mogelijkheden en op de werkplek of dagbesteding krijgt (door)ontwikkeling niet structureel de aandacht. Professionals merken dat zij kennis en vaardigheden missen om ontwikkelingsgericht te begeleiden. Bij ontwikkelingsgericht begeleiden wordt ontwikkeling en zelfstandigheid gestimuleerd, aansluitend bij de mogelijkheden en de situatie van een persoon. Het gaat hierbij om het bevorderen van autonomie en vaardigheden voor het leven van alledag. Tevens vinden professionals het moeilijk om een passend leeraanbod te vinden dat aansluit bij mogelijkheden van de doelgroep.
Onze centrale vraag luidt:
Op welke wijze kan een meer ontwikkelingsgericht klimaat worden gecreëerd rondom begeleiding van volwassenen met een LVB en welk leeraanbod sluit aan bij behoeften en mogelijkheden van deze groep?
We verzamelen kennis over ontwikkelingsgericht begeleiden en bestaande succesvolle initiatieven om deze vervolgens om te zetten in praktische handvatten. Daarnaast wordt met een aantal (zorg)organisaties middels actieleertrajecten onderzocht hoe binnen de eigen organisatie het ontwikkelingsgericht begeleiden (meer) toegepast kan worden.
Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen een breed en divers samenwerkingsverband van publieke- en private partijen; Hogescholen, Universiteit, academische werkplaatsen, praktijkonderwijs, speciaal onderwijs, zorgorganisaties, belangenverenigingen en ervaringsdeskundigen.
Dit project draagt bij aan de handelingsbekwaamheid van professionals ten bate van een inclusieve samenleving, met veerkrachtige mensen die meedoen en hun talenten in de samenleving kunnen inzetten.

Eindrapportage

Het project Lang zullen ze leren! onderzocht hoe volwassenen met een licht verstandelijke beperking (LVB) beter ondersteund kunnen worden in hun ontwikkeling. Hoewel een leven lang leren voor iedereen een belangrijk uitgangspunt is van het VNverdrag Handicap, blijkt dat de aandacht voor ontwikkeling van mensen met een LVB na hun schoolperiode vaak afneemt. Dit project laat zien dat juist deze groep ook op volwassen leeftijd sterke leerwensen heeft en zich, met passende ondersteuning, verder kan blijven ontwikkelen. In een participatief actieonderzoek werkten onderzoekers, ervaringsdeskundigen, zorgprofessionals, cliënten, naasten, onderwijsinstellingen, gemeenten en belangenorganisaties samen aan het ontwikkelen en toetsen van een ontwikkelingsgerichte aanpak. Praktijkonderzoek op vier woon- en dagbestedingslocaties liet zien dat cliënten niet alleen willen leren op het gebied van zelfstandigheid, maar ook op het gebied van sociale vaardigheden, digitale vaardigheden, werk, vrije tijd en persoonlijke ontwikkeling. Tegelijkertijd ervaren begeleiders dat tijd, didactische vaardigheden en organisatorische randvoorwaarden ontwikkelingsgericht begeleiden bemoeilijken. Het project resulteerde in een onderbouwde visie op ontwikkelingsgericht begeleiden, een model voor de praktijk en concrete hulpmiddelen die direct toepasbaar zijn. Daarnaast zijn een kaartenset ontwikkeld om leerbehoeften bespreekbaar te maken, een handreiking met inspirerende praktijkvoorbeelden, een actieleerboek voor begeleiders, een scholingsmodule voor mbo- en hbo-onderwijs en een uitgebreid onderzoeksrapport. De ontwikkelde producten zijn samen met het consortium gevalideerd en breed verspreid via scholingsbijeenkomsten, klankbordgroepen en een landelijke slotbijeenkomst. Met deze opbrengsten levert Lang zullen ze leren! een concrete bijdrage aan een inclusieve samenleving waarin ook volwassenen met een licht verstandelijke beperking de kans krijgen om zich blijvend te ontwikkelen en volwaardig mee te doen.