Leading signals of change

Wijkprofessionals zoals opbouwwerkers, jongerenwerkers, woonconsulenten en wijkverpleegkundigen spelen een cruciale rol in het vroegtijdig signaleren van kansen, problemen en behoeftes in de wijk, waarmee ze escalatie en een beroep op zorg en welzijn kunnen voorkomen. Vroegsignalering gebeurt vooral ad-hoc op basis van impliciete kennis en persoonlijke contacten van wijkprofessionals, zo bleek uit een KIEM-project. Het ontbreekt aan een breed, domeinoverstijgend en actueel beeld van wat leeft in de wijk. Daarnaast weten professionals sommige (kwetsbare) groepen helemaal niet te bereiken.
In het KIEM-project ontwikkelden we samen met professionals een oplossingsrichting voor een vroegsignaleringsapplicatie, bestaande uit ontwerpeisen, applicatiescenario’s en een interactieve mock-up. Inzichten en open vragen uit het KIEM-project vormden de basis voor dit vervolgproject, waarin we een datagedreven werkwijze voor vroegsignalering en technologie ontwikkelen: een AI-gebaseerde digitale buurtantenne, die professionals ondersteunt bij het verzamelen, delen, duiden en opvolgen van signalen en bij een interdisciplinaire dialoog over deze signalen. We ontwikkelen laagdrempelige participatietechnieken die professionals in kunnen zetten om signalen van nu nog onzichtbare inwoners te verzamelen. De data die deze technieken opleveren voeden de digitale buurtantenne, aangevuld met data uit bijvoorbeeld registratiesystemen. Tenslotte ontwikkelen we een training om wijkprofessionals vertrouwd te maken met de werkwijze en de buurantenne en om hun digitale en AI-vaardigheden te versterken.
Technologie vormt in onze visie een aanvulling op het professionele oordeel van wijkprofessionals, die diepgaande kennis hebben van betrokkenen en hun situatie. Deze kennis is noodzakelijk voor het ontwerpproces van de buurtantenne, datagedreven werkwijze en participatietechnieken die we daarom samen met wijkprofessionals en inwoners ontwikkelen middels een participatory- [1] en contextual-designaanpak [2].
De casestudy vindt plaats in Zwolle met welzijnsorganisaties, woningcorporatie, thuiszorg, gemeente en een wijkcentrum van/voor inwoners. Het consortium bestaat verder uit de hogescholen Saxion en Viaa, technologiepartners en een expertgroep met vergelijkbare organisaties. De expertgroep verrijkt onderzoeksuitkomsten en toetst hun toepasbaarheid buiten Zwolle.