Lectoraat Voedselproductie in een Circulaire Economie

Kringlooplandbouw is een antwoord op de huidige uitdagingen voor de landbouw: vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en stikstofverbindingen, en herstel van (bodem)biodiversiteit, waterkwaliteit en – beschikbaarheid. Kringlooplandbouw vereist nieuwe bedrijfs-en verdienmodellen in de landbouw, maar ook nieuwe vormen van ketenorganisatie en -integratie van voedselproductie en voedselverwerking.
Het doel van het lectoraat Voedselproductie in een Circulaire Economie van HAS Hogeschool is bedrijven in de Agri-foodsector in staat te stellen te produceren met een minimale belasting van het milieu en een zo efficiënt mogelijk gebruik van natuurlijke hulpbronnen, door het sluiten van kringlopen en het verduurzamen van productieprocessen. Het lectoraat wil oplossingen ontwikkelen die bijdragen aan de circulariteit van zowel de voedselproductie als de voedselverwerking.
Het lectoraat is vooral gericht op samenwerken aan actuele duurzaamheidsvraagstukken in experimenteerruimten in de Zuidelijke provincies en zal door kennisdeling en inzet van expertise ook bijdragen in de andere regio’s, in samenwerking met de 2 andere kringlooplectoren. Door deze gezamenlijk werkwijze is er landelijke dekking voor de opdracht om - in de door het ministerie van LNV aangewezen experimenteerruimten - projecten met een integrale aanpak te begeleiden.
Het lectoraatsprogramma kent vier onderzoekslijnen: tot waarde brengen van circulariteit, sluiten van kringlopen, verduurzaming van (voedsel-)productieprocessen, en tegengaan van voedselverspilling in de keten. Na vier jaar heeft het lectoraat samen met haar partners nieuwe kennis ontwikkeld door te experimenteren in de regio, en door uitwisseling met andere kennisinstellingen en bedrijven. Met de bedrijven inventariseert het lectoraat praktisch realiseerbare mogelijkheden om de circulariteit van landbouw te verhogen, waarbij niet alleen technische en economische haalbaarheid getoetst wordt maar ook de voor realisatie benodigde verdienmodellen en organisatievormen. Het lectoraat zorgt tevens voor doorstroming van ontwikkelde kennis in het hoger onderwijs door actieve bijdragen aan ontwikkeling van Hogeschool-brede minoren. De resultaten worden verspreid naar andere regio’s via Groen Kennisnet, symposia, en artikelen.

Eindrapportage

Kringlooplandbouw is een antwoord op de huidige uitdagingen voor de landbouw: vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en stikstofverbindingen, en herstel van (bodem)biodiversiteit, waterkwaliteit en – beschikbaarheid. Kringlooplandbouw vereist nieuwe bedrijfs-en verdienmodellen in de landbouw, maar ook nieuwe vormen van ketenorganisatie en -integratie van voedselproductie en voedselverwerking.
Het doel van het lectoraat Voedselproductie in een Circulaire Economie van HAS green academy is bedrijven in de Agri-foodsector in staat te stellen te produceren met een minimale belasting van het milieu en een zo efficiënt mogelijk gebruik van natuurlijke hulpbronnen, door het sluiten van kringlopen en het verduurzamen van productieprocessen.
In de afgelopen vier en een half jaar heeft het lectoraat zich vooral gericht op samenwerken aan actuele duurzaamheidsvraagstukken in experimenteerruimten in de Zuidelijke provincies. Naast regionale projecten waarin geëxperimenteerd werd met kringlooplandbouw, is er door middel van opzet en deelname in landelijke projecten invulling gegeven aan ontwikkeling en toepassing van concepten om de circulariteit van landbouw- en voedselproductie te vergroten.
In deze periode heeft de lector samengewerkt met een andere lectoraten op gebied van kringlooplandbouw, mestraffinage en -nuttig gebruik door boeren, nuttige toepassing van reststromen uit de Nederlandse akkerbouw, en nieuwe circulaire koppelingen tussen gewasteelt, veehouderij en andere productiesystemen. Ook is er in landelijk verband samengewerkt aan het reduceren van (voedsel)verspilling in de primaire landbouw en voedselverwerkende keten. In de projecten wordt zoveel mogelijk een integrale aanpak beoogd, en stond het formuleren van handelingsperspectieven voor boeren en bedrijven centraal.
Het lectoraatsprogramma richtte zich op vier onderzoekslijnen: circulariteit tot waarde brengen, kringlopen sluiten, voedselproductieprocessen verduurzamen en voedselverspilling in de keten tegengaan. In de projectperiode ontwikkelde het lectoraat samen met partners praktische kennis en oplossingen om de circulariteit van landbouw te vergroten, inclusief aandacht voor haalbaarheid en verdienmodellen. De kennis werd gedeeld via onderwijs, Groen Kennisnet, symposia en publicaties, waarna HAS green academy in het najaar van 2025 besloot het lectoraat voor vier jaar voort te zetten.