Levensvaardigheden in Beweging

Scholen spelen een steeds belangrijkere rol in het versterken van welzijn, veerkracht en sociaal-emotionele vaardigheden van jongeren. Voor jongeren in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO; cluster 4; 12-15 jaar) is deze rol extra belangrijk: zij lopen een verhoogd risico op achterstanden in levensvaardigheden zoals samenwerken, emotieregulatie en empathie, terwijl bestaande interventies niet altijd goed aansluiten bij hun leerbehoeften. Bestaande programma's, zoals het Levensvaardighedenprogramma, zijn talig opgebouwd en daardoor minder toegankelijk voor VSO-leerlingen met taalmoeilijkheden.
Dit fellowshiptraject onderzoekt hoe VSO-docenten levensvaardigheden bij minder-talige VSO-leerlingen kunnen ondersteunen via een bewegingsgerichte aanpak. Bewegen wordt steeds meer erkend als een effectieve manier om sociaal-emotionele vaardigheden te versterken. Het project draagt daarmee bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van kansengelijkheid.
Het onderzoeksvoorstel richt zich op drie deelvragen: (1) het verkennen van behoeften en context van VSO-leerlingen en -docenten, (2) het ontwerpen en ontwikkelen van een bewegingsgerichte levensvaardighedenmodule in co-creatie met leerlingen en docenten, en (3) de vertaling van de inzichten naar het hoger onderwijs om toekomstige professionals voor te bereiden. Het project volgt het Double Diamond-model, met fases van verkennen, ontwerpen, testen en itereren, en betrekt alle partijen als gelijkwaardige partners.
Het resultaat is een praktisch en wetenschappelijk onderbouwd prototype van een bewegingsgerichte levensvaardighedenmodule dat aansluit bij de VSO-praktijk. Het project combineert expertise van onderzoekers, VSO-docenten, bewegingsonderwijs-docenten en studenten, waardoor kennisdeling, praktijkrelevantie en succesvolle implementatie worden gewaarborgd. Door speciaal onderwijs en bewegingsonderwijs samen te brengen, ontstaat een innovatieve en inclusieve methode waarmee VSO-leerlingen tot bloei kunnen komen.