Met een glimlach de les bewegingsonderwijs uit: meetbaar maken van plezier tijdens de gymles

Landelijk voldoet slechts 61% van de kinderen tussen 4-11 jaar aan de beweegrichtlijn van 60 minuten per dag. Via het bewegingsonderwijs worden alle kinderen in Nederland bereikt en bewegingsonderwijs kan daarmee een belangrijke rol vervullen om een basis te leggen voor een leven lang bewegen. Uit onderzoek blijkt dat plezier in bewegen een belangrijke factor is voor een leven lang bewegen. Vakleerkrachten bewegingsonderwijs geven echter aan niet inzichtelijk te hebben of hun lessen/programma bewegingsonderwijs bijdragen aan het beweeggedrag en het plezier in bewegen van kinderen. Er is nog geen eenduidig begrip van plezier in bewegen van leerlingen in de gymles en het is ook nog niet helder welke factoren het plezier van leerlingen in de gymles beïnvloeden. Tevens ontbreekt het aan een praktisch toepasbaar instrument waarmee plezier in bewegen in de gymles kan worden vastgesteld en waarin het perspectief van de leerling kan worden meegenomen. Daarom beogen we in dit project met een landelijk consortium, waarin onder andere leerlingen, vakleerkrachten bewegingsonderwijs en docent-onderzoekers van de opleidingen samenwerken:
1) inzichtelijk te maken welke factoren van een gymles plezier van kinderen beïnvloeden;
2) een instrument te ontwikkelen waarmee vakleerkrachten bewegingsonderwijs in staat zijn om het plezier van kinderen tijdens de gymles te monitoren, en;
3) te werken aan programma’s/ handvatten die de vakleerkracht bewegingsonderwijs ondersteunen om ieder kind met meer plezier te laten deelnemen aan de gymles.

Eindrapportage

Inleiding
Via het bewegingsonderwijs bereiken vakleerkrachten alle kinderen. Vakleerkrachten geven aan dat zij
plezier bij de leerlingen in het bewegingsonderwijs als belangrijke graadmeter gebruiken voor de kwaliteit
van de gymles Een duidelijk begrip van plezier in bewegen en welke factoren het plezier van de leerlingen
beïnvloed was nog onduidelijk.
Het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd vanuit een samenwerking tussen alle 6 de ALO’s in Nederland. In het
onderzoeksproject is er onderzocht welke docentenhandelingen van invloed zijn op de plezierbeleving van
leerlingen. Aan het onderzoek hebben de vakleerkrachten en leerlingen van 17 basisscholen verspreid door
het land meegedaan. Op die basisscholen hebben we focusgroepen gehouden met de leerlingen,
vragenlijsten afgenomen en ons meetinstrument getoetst.
Resultaten
In dit project hebben we inzichtelijk gemaakt welke factoren het plezier van een leerling tijdens de les
bewegingsonderwijs beïnvloeden. In totaal kwamen uit de focusgroepen 63 factoren die bijdragen aan
plezier, wat de diversiteit van het begrip plezier laat zien. Uit de vragenlijsten bleek dat heel veel factoren op
groepsniveau gerelateerd blijken aan de mate van plezier. Bij 25% van de factoren zien we bovendien een
duidelijke interactie met de ervaren competentie; het vervullen van die behoefte is waarschijnlijk extra
belangrijk voor plezierbeleving voor leerlingen die zich minder competent voelen op het gebied van
bewegen.
Daarnaast is er een meetinstrument ontwikkelt die het plezier van leerlingen inzichtelijk maakt. Door deze
inzichten wordt de vakleerkracht bewust van de docentenhandelingen die verricht kunnen worden om het
plezier in bewegen bij elk kind te optimaliseren. Docenten geven aan waardevolle inzichten op te halen,
beter de individuele leerlingen in kaart te hebben en aangezet te worden tot het verhogen van de
plezierbeleving. Dit helpt uiteindelijk om de lessen bewegingsonderwijs te verbeteren en kinderen voor te
bereiden op een leven lang bewegen.