Moreel Kompas in Business

Grote organisaties nemen regelmatig publiekelijk een sociaal-maatschappelijk standpunt in. Consumenten verwachten dit steeds meer van organisaties en organisaties doen dit om verbinding te zoeken met hun doelgroepen en om relevant te blijven. Mkb-ondernemingen gaan hier zelden in mee, ondanks dat maatschappelijke thema’s ook aan hen niet voorbijgaan; zij vinden het moreel aan te raden om een standpunt in te nemen, maar hoe ze dat precies moeten doen is onduidelijk.
Toch wordt dit van hen wel verwacht. Maatschappelijke vooruitgang is namelijk zonder het mkb ondenkbaar, omdat het mkb niet alleen gezien wordt als economische motor, maar ook als sociale motor van de samenleving; veel mkb-ondernemers dragen bij aan inclusiviteit, leefbaarheid, duurzaamheid en welzijn. Zo dragen ze bij aan de ‘Sustainable Development Goals voor inclusieve mondiale ontwikkeling’.
(Communicatie)bureaus die voor mkb-organisaties werken, herkennen deze handelingsverlegenheid bij hun mkb-opdrachtgevers. Ondanks hun expertise, zijn ze toch onvoldoende geëquipeerd om de handelingsverlegenheid van hun mkb-opdrachtgevers systematisch op te heffen. Dit onderzoeksproject wil deze communicatieprofessionals ondersteunen door het ontwikkelen van de MKB Guideline Public Dilemma. Deze tool stelt hen in staat om samen met hun mkb-opdrachtgever, een authentiek sociaal-maatschappelijk standpunt te ontwikkelen en uit te dragen. Mkb’s kunnen hierbij door hun kleinschaligheid maatwerk leveren in het debat door goed te luisteren en te communiceren en zo gezamenlijk knelpunten aan te pakken.
Het ontwikkelen van de Guideline gebeurt via ontwerpgericht onderzoek, waarin het onderzoekstraject en ontwerptraject geïntegreerd zijn. Beide trajecten vormen samen een leeromgeving, waaraan alle consortiumpartners vanuit hun eigen expertise deelnemen. In het onderzoekstraject dragen de partners actief bij aan het verzamelen en analyseren van data. In het ontwerptraject ontwikkelen de partners samen met de onderzoekers de Guideline. Dit leidt tot grote betrokkenheid bij de consortiumpartners, én een eindproduct waar zij, door hun voortdurende inbreng invloed op hebben uitgeoefend en zo draagvlak voor hebben ontwikkeld.

Eindrapportage

Organisaties nemen steeds vaker publiekelijk sociaal-maatschappelijke standpunten in, mede door maatschappelijke verwachtingen. Hoe kunnen mkb-ondernemers zich passend en geloofwaardig uitspreken over deze standpunten, en hoe kunnen communicatiebureaus die werken voor mkb-organisaties – en zelf vaak ook tot het mkb behoren – met deze handelingsverlegenheid bij hun opdrachtgevers omgaan? Om communicatieprofessionals hierin te ondersteunen, zijn vijf deliverables ontwikkeld om deze onzekerheden systematische te begeleiden::
(1) White paper Moreel Kompas: Innemen en uitdragen van een maatschappelijk standpunt.
a. wat zijn de randvoorwaarden om een publiek standpunt in te nemen
b. Innemen en ontwikkelen van een standpunt
c. Dilemma’s bij het extern uitdragen van een standpunt
d. formuleren van een standpunt en reflectieve vragen.
(2) White paper Hoe dragen Nederlandse mkb-organisaties hun maatschappelijke verantwoordelijkheid uit op externe communicatiekanalen?
a. Analyse en resultaten van onderzoek van websites
b. Analyse en resultaten van onderzoek van sociale media
c. Checklist voor maatschappelijke communicatie (voor mkb-organisaties)

(3) Handreiking Publieke Dilemma’s voor het MKB, Wat kan wél? Strategisch omgaan met maatschappelijke dilemma’s
a. dilemmalogica: algemeen en verkennend;
b. vragen voor mkb: respectievelijk kleine en middelgrote mkb-organisaties;
c. uitgewerkte gespreksformuleringen beherende bij twaalf casussen.
(4) Twaalf best practices (video’s).
(5) Een projectpagina op de HU-site
De deliverables zijn in nauwe samenwerking tot stand gekomen door de inbreng van partners. Mede-auteurs zijn: Issuemakers/VanKeep: hoofdstuk relectieve vragen in white paper Publieke Dilemma’s (1); Hogeschool Rotterdam (2: white paper Maatschappelijke Verantwoordelijkheid); RechtDoorZee en BR-ND People (Best practices). Andere partners gaven regelmatig feedback op deliverables.
Deze middelen helpen communicatieprofessionals om samen met hun mkb-opdrachtgevers een authentiek sociaal-maatschappelijk standpunt te ontwikkelen en uit te dragen. Zo kunnen zij hun positie versterken, én actief bijdragen aan het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken.