Optimalisering van preventie en behandeling van sarcopene obesitas

Nieuwe medicijnen zoals liraglutide (Saxenda), semaglutide (Ozempic) en tirzepatide (Mounjaro) zorgen voor een doorbraak in de behandeling van obesitas. Deze middelen bootsen de werking van darmhormonen na en kunnen binnen anderhalf jaar leiden tot een gewichtsverlies van wel 25%. Dat is veelbelovend, maar het snelle gewichtsverlies heeft ook een keerzijde. Naast bijwerkingen zoals misselijkheid en tekorten aan belangrijke voedingsstoffen, verliezen gebruikers relatief heel veel spiermassa. Dit kan leiden tot afname van kracht en conditie, slechter functioneren en uiteindelijk weer gewichtstoename. Vooral oudere volwassenen zijn kwetsbaar. Zij hebben van nature al meer kans op spierverlies (sarcopenie). In combinatie met obesitas en deze nieuwe medicatie kan dat leiden tot ‘sarcopene obesitas’: een ongezonde combinatie van overgewicht en te weinig spiermassa. Leefstijladviezen alleen zijn dan niet voldoende. Een persoonlijke aanpak met volwaardige, eiwitrijke voeding, intensief bewegen en ondersteuning bij gedragsverandering is nodig.
Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen diëtisten, artsen en beweegprofessionals zoals fysiotherapeuten. Ook zijn praktische meetmethoden nodig om spierverlies tijdig te herkennen en te volgen, omdat bestaande technieken zoals DXA-scans niet geschikt zijn voor de dagelijkse zorgpraktijk.
Binnen het lectoraat Voeding en Beweging van de Hogeschool van Amsterdam loopt al veel onderzoek naar deze thema’s. In het postdoctraject worden nieuwe en lopende studies samengebracht om praktische ‘bouwstenen’ te ontwikkelen voor zorg en onderwijs. Het doel is om huidige én toekomstige diëtisten en beweegprofessionals beter voor te bereiden op hun rol in de behandeling van oudere volwassenen met obesitas die deze nieuwe medicatie gebruiken, zodat spierverlies wordt voorkomen en duurzame gezondheidswinst mogelijk wordt. De inhoudelijke vernieuwing van de diëtetiek komt hiermee allemaal samen in dit traject gericht op veroudering, obesitas, sarcopenie, leefstijl, en is nu urgent vanwege de nieuwe medicamenteuze behandeling van obesitas. Daarbij hebben we nauw oog voor digitalisering en interdisciplinair werken binnen de leefstijlbegeleiding.