Preserved by Nature

In een tijd waarin consumenten steeds bewustere voedingskeuzes maken, groeit de vraag naar gezondere alternatieven voor suikerhoudende dranken. Limonadesiropen bevatten traditioneel veel suiker, wat bijdraagt aan de zoete smaak en ook de houdbaarheid verlengt. Suikervrije limonadesiropen bevatten doorgaans kunstmatige conserveermiddelen. Omdat consumenten steeds meer op zoek zijn naar clean-label voedingsproducten zonder kunstmatige toevoegingen, is er vraag vanuit de voedingsmiddelen producerende industrie naar natuurlijke manieren om producten langer vers te houden.
Met deze KIEM GoFood aanvraag wil HZ University of Applied Sciences samen met JB Diesch en RKI Sustainable Solutions een proof-of-concept suikervrije limonadesiroop ontwikkelen die geconserveerd wordt zonder kunstmatige toevoegingen. Er zal onderzocht worden hoe de antimicrobiële eigenschappen van plantextracten ingezet kunnen worden om de houdbaarheid te verlengen. Door verschillende extracten te combineren en gebruik te maken van hun synergetische effecten op microbiële groei, zullen extractenmixen ontwikkeld worden die de houdbaarheid verlengen en tegelijkertijd een gebalanceerd smaakprofiel hebben. De extractenmixen zullen vervolgens ingezet worden voor de productie van een proof-of-concept suikervrije limonadesiroop waarvan de houdbaarheid getoetst zal worden aan de benchmark Searopen. Deze clean-label, suikervrije limonadesiroop geeft JB Diesch de mogelijkheid om zijn concurrerende positie in de markt te versterken. Bovendien zijn de natuurlijke conserveermiddelen op basis van plantextracten ook breder inzetbaar in de voedingsmiddelenindustrie in bv. jams en sauzen.
De resultaten omvatten minimale inhiberende concentraties van plantextracten tegen bederforganismen en kennis over hoe de extracten gecombineerd kunnen worden om hun antimicrobiële effectiviteit te verhogen en een gebalanceerde smaak te bekomen. Deze inzichten laten toe om de extractenmixen in te zetten als natuurlijk conserveermiddel in een proof-of-concept suikervrije limonadesiroop. Het project ondersteunt de doelen van KIA Landbouw, Water en Voedsel door bij te dragen aan suikerreductie, duurzaamheid en voedselveiligheid. Daarnaast versterkt het innovatie in de Zeeuwse agrofoodsector. De samenwerking tussen HZ-UAS en Mkb-partners bevordert een duurzame voedseltransitie in Zeeland.

Eindrapportage

De vraag naar suikervrije lemonadesiropen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Het Zeeuwse limonadesiroopbedrijf Searoop heeft de onderzoeksgroep Marine Biobased Chemistry van HZ University of Applied Sciences gevraagd om samen een proof-of-concept suikervrije limonadesiroop te ontwikkelen.
Suiker speelt een belangrijke rol in de houdbaarheid van siropen door de wateractiviteit te verlagen waardoor micro-organismen minder goed kunnen groeien. Veel producenten van suikervrije limonadesiropen voegen daarom synthetische conserveermiddelen toe, zoals kaliumsorbaat. Searoop werkt echter uitsluitend met natuurlijke ingrediënten en wil daarom geen synthetische toevoegingen gebruiken.
Het doel van het Preserved by Nature project was om een proof-of-concept suikervrije limonadesiroop te ontwikkelen waarbij natuurlijke plantenextracten zorgen voor een langere houdbaarheid. Er werd onderzocht hoe effectief essentiële oliën zijn tegen micro-organismen die bederf kunnen veroorzaken in limonadesiroop, zoals Aspergillus en Candida sphaerica. De oliën van tijm, rozemarijn en sinaasappelschil werden geëxtraheerd via hydrodistillatie met magnetron verwarming, en de minimale concentratie olie nodig om de groei van de bederforganismen te remmen (MIC) werd bepaald.
De resultaten laten zien dat tijmolie het meest effectief is. De MIC van tijmolie was 0,3% voor beide bederforganismen. Rozemarijnolie remde C. sphaerica bij concentraties tussen 0,5% en 1,0%, terwijl sinaasappelschilolie pas boven 1,0% effect had. Voor de Aspergillus-soort werkte rozemarijnolie al bij 0,3%, terwijl sinaasappelschilolie pas boven 0,5% effect liet zien. Ook werd gekeken naar mogelijke synergetische effecten van combinaties van oliën. De combinatie van sinaasappelschilolie en rozemarijnolie vertoonde een synergetisch effect tegen C. sphaerica, waarbij een lagere concentratie nodig was (0,2% sinaasappelschilolie en 0,1% rozemarijnolie) dan wanneer de oliën afzonderlijk worden gebruikt.
Deze resultaten laten zien dat natuurlijke essentiële oliën, en vooral bepaalde combinaties, perspectief bieden voor het verlengen van de houdbaarheid van suikervrije limonadesiroop zonder gebruik van synthetische conserveermiddelen. Verder onderzoek is nodig om de balans tussen antimicrobiële werking en smaak te optimaliseren.