project Adaptieve Technologie voor een beter Zorgpad (AdapT-Zorg)

Inwoners van Nederland worden steeds ouder, terwijl er minder fysieke zorg beschikbaar komt door een gebrek aan personeel en middelen. Eén van de meest voor de hand liggende manieren om toch adequate zorg te kunnen geven is het inzetten van zorgtechnologie, waaronder digitale zorgassistenten die gebruikers helpen bij het ondersteunen van een dagritme, het op tijd innemen van medicatie, en het krijgen van de juiste zorg op het juiste moment. Dit brengt de nodige uitdagingen met zich mee, op gebied van acceptatie door cliënten en mantelzorgers, geschiktheid van de technologie, en de organisatie van fysieke en digitale zorg.
In het project Adaptieve Technologie voor een beter Zorgpad (AdapT-Zorg) staat de volgende onderzoeksvraag centraal:
Welke factoren zijn van belang bij de (door)ontwikkeling van een zorgassistent gericht op levensloopbestendige en continue inzet bij patiënten met dementie?
Het resultaat van het project is een handreiking voor (door)ontwikkeling van een slimme zorgassistent. Deze bestaat uit een patient journey, gebruiksintentie, softwarearchitectuur, concept van mogelijkheden van AI bij zorgassistenten, een impactschets, en aandachtspunten voor toekomstige projecten.
Het consortium bestaat mkb-partner Tinybots en hogeschool Saxion (lectoraten Ethiek & Technologie, Ambient Intelligence en Technology, Health & Care), en ZZG Zorggroep is aangesloten als partnerorganisatie
Het project bestaat uit 4 werkpakketten. In WP1 Zorgpad en organisatie wordt de huidige situatie in kaart gebracht. In WP2 Datavraag en databenutting wordt de beschikbare data voor het gebruik in een zelflerende zorgassistent onderzocht alsook de technische uitdagingen om deze data daadwerkelijk te benutten. In WP3 Impact van de adaptieve zorgassistent wordt de mogelijke impact in kaart gebracht en leggen we de basis voor verantwoorde doorontwikkeling en implementatie van een zorgassistent. Tot slot worden in WP4 Projectmanagement en Kennisbenutting de inzichten en producten vanuit het onderzoek gedeeld binnen én buiten het consortium.

Eindrapportage

Dit project was een samenwerking tussen Tinybots, ZZG en Hogeschool Saxion. Er is onderzoek gedaan naar de impact van dagritmerobot Tessa waarbij medewerkers van ZZG zijn geïnterviewd. De focus lag hierbij op hoe Tessa wordt geïntroduceerd in het leven van iemand met dementie, op welk moment dat gebeurt en welke rol(len) Tessa vervolgens heeft. Er is door de onderzoekers vanuit drie perspectieven gekeken, het zorgpad, de technologie en de ethische aspecten. Het ethisch perspectief is gebaseerd op de andere twee perspectieven.

Per perspectief is gekeken wat de huidige stand van zaken is en wat een gewenste situatie zou kunnen zijn.De interviews zijn samengevat met behulp van het NASSS framework. Hierbij zijn knelpunten gedefinieerd, kansen en een implementatie-advies. Er worden meerdere knelpunten gezien waar beeldvorming er een van is. Hoe Tessa wordt gezien door zowel cliënten als medewerkers bepaalt sterk of deze een plek krijgt in een woonkamer of in het leven van iemand. Het in de praktijk toegepast zien worden is voor zowel cliënten, mantelzorger als medewerkers een belangrijke voorwaarde.

Vanuit het technisch perspectief is een conclusie dat Tessa veel mogelijkheden heeft maar dat deze mogelijkheden minder proactief en adaptief zijn. Door integratie met sensoren, gezichtsherkenning en AI kan Tessa aangepast worden aan specifieke situaties en zich aanpassen naargelang het ziektebeeld verandert. Hiermee kan Tessa een andere rol krijgen in het leven en nog beter autonomie en zelfredzaamheid bevorderen.

Vanuit het ethisch perspectief is gereflecteerd op de huidige- en veranderende doelen waarvoor Tessa kan worden ingezet. Daarnaast is gereflecteerd op de huidige en mogelijke gevolgen van een andere implementatie en als Tessa inderdaad meer adaptief wordt. De belangrijkste conclusie hierbij is dat bij de huidige inzet rollen en functies star maar duidelijk zijn. Daarentegen kunnen rollen en functies en daarmee ook verantwoordelijkheden bij een adaptieve inzet vervagen.