Publieke Relaties & AI (PuReAI)

De snelle opkomst van Generatieve Artificiële Intelligentie (GenAI) – zoals ChatGPT – verandert de manier waarop we werken, communiceren en besluiten nemen. Ook in de publieke sector zien we deze ontwikkeling: gemeenten onderzoeken hoe GenAI kan helpen bij dienstverlening, communicatie en beleid. Tegelijkertijd roept de inzet van GenAI in publieke dienstverlening fundamentele vragen op over wat dit betekent voor de relatie tussen gemeenten enerzijds en burgers, bedrijven en organisaties anderzijds. Wat betekent bijvoorbeeld het voor de relatie overheid-burger als een chatbot het eerste aanspreekpunt wordt? Hoe blijf je als ambtenaar verantwoordelijk voor besluiten waarin een GenAI-systeem heeft meegedacht? En wat doet dit met het vertrouwen van burgers en bedrijven in de overheid?
Het onderzoeksproject PuReAI (Publieke Relaties & AI) richt zich op de vraag hoe gemeentes GenAI op betekenisvolle wijze kunnen inzetten, terwijl de kwaliteit van relaties in publieke dienstverlening gewaarborgd blijft. Dit onderzoek naar relationeel verantwoorde inzet van GenAI zal worden uitgevoerd met een mix van grotere en kleinere gemeenten en landelijke partners zoals VNG. In het project zullen eerst de ervaringen en het speelveld van frontlinie gemeenteambtenaren met betrekking tot relaties en de inzet van Gen AI in kaart worden gebracht. Vervolgens zal op basis van deze inzichten in co-creatie met ambtenaren en burgers een handelingsrepertoire worden ontwikkeld voor de relationeel verantwoorde inzet van GenAI in publieke dienstverlening, bestaande uit hulpmiddelen zoals kaders, richtlijnen, kennis, aanbevelingen voor ontwerp, ethische tool(kit)s en checklists. Tot slot zal PuReAI onderzoeken hoe dit handelingsrepertoire duurzaam ingebed kan worden in gemeentelijke organisaties.
Het doel van dit onderzoek is om digitale innovatie in gemeentes te verbinden aan publieke waarden, menselijke maat en organisatorische inbedding. PuReAI draagt hiermee bij aan een inzet van GenAI die niet de afstand tussen overheid en burger vergroot, maar juist bijdraagt aan een betrouwbare, zorgvuldige en mensgerichte publieke dienstverlening.