Raisehof Collectief

“How do people recognize that they have the power to be storytellers, not just listeners?”
Rebecca Solnit (2016, p. 7)
Fontys lectoraat Artistic Connective Practices ziet de kans om een samenwerking aan te gaan met een freelance architect en een cultuurcoach in stadsdeel Reeshof (gemeente Tilburg). Samen schrijven we dit voorstel. We zoeken een transitie naar een stadsdeel waar jongeren, docenten en partners samen zorgdragen voor artistieke praktijken. Daarmee trachten we bij te dragen aan een sociaal-culturele transitie, richting een meer sociaal, geëngageerd en positief beeld onder jongeren ten opzichte van de samenleving als geheel.
Dit willen we aanpakken door middel van jeugdparticipatief, artistiek onderzoek met het Raisehof Collectief (volwassenen en jongeren). Raisehof Collectief wil zich daarbij ontwikkelen van co-creatie naar een artistieke commoning praktijk. In stadsdeel Reeshof gaat er immers iets mis met de inspraak, en al helemaal vanuit het perspectief van jongeren. Daarom wil Raisehof Collectief de verbeeldingskracht van de kunsten inzetten om alternatieve perspectieven op Reeshof over het voetlicht te brengen.
Wij, Fontys lectoraat Artistic Connective Practices, willen onderzoeken hoe dit kan en in beeld brengen welke inzichten naar bovenkomen tijdens dit onderzoek. Het lectoraat begrijpt artistiek onderzoek als een samenhangend proces van participeren, interpreteren en experimenteren. Daarbij maken we gebruik van een ‘mixed-methods’ aanpak: een combinatie van veldschetsen, storytelling, in kaart brengen van alternatieve perspectieven, groeps- en wandel-interviews, observaties en literatuuronderzoek.
Binnen dit onderzoek willen we het komende jaar gezamenlijk een serieuze start maken met Raisehof Collectief in Reeshof. Reeshof is een typische Vinex-wijk, waarin over het algemeen weinig sociale en culturele voorzieningen voor jongeren zijn. We nemen als focus de vraag: Hoe kunnen artistieke praktijken ruimte creëren om jeugdparticipatie in Reeshof te stimuleren?

Eindrapportage

Het project Raisehof Collectief richtte zich op het verkennen van hoe jongeren (12–18 jaar) in stadsdeel Reeshof via artistieke praktijken ruimte creeeren voor jeugdparticipatie. Het project bouwde voort op een bestaande samenwerking tussen cultuurcoach CiST, architect Remco van den Broek en het lectoraat Artistic Connective Practices van Fontys Hogeschool. In 2024–2025 ontwikkelde het collectief zich van een jeugdparticipatie-initiatie naar een commoning praktijk, waarin jongeren en professionals gezamenlijk zorgdragen voor gedeelde hulpbronnen zoals tijd, ruimte, materiaal en relaties. Binnen de KIEM-periode werden verschillende artistiek-participatieve onderzoeksactiviteiten uitgevoerd, zoals ontwerpen en uitvoeren van vloerschildering, architectuur workshops, gezamenlijke ontwerpsessie voor een verkiezingsbord met fotografie. Deze activiteiten brachten de leefwereld van jongeren in de Reeshof in kaart, evenals de sociale bubbels waar zij deel van uitmaken, hun behoefte aan fysieke en sociale ruimte en de voorwaarden voor gedeeld eigenaarschap. Belangrijke opbrengsten waren inzicht in hoe creatieve activiteiten jongeren helpen spreken over complexe thema’s, en hoe een moedige, niet-hiërarchische ruimte kan bijdragen aan agency en betrokkenheid. Het onderzoek leidde tot vijf sleutelmomenten en een werkwijze waarin duidelijk werd hoe jongeren via kunstzinnige processen burgerschap ervaren en vormgeven. Daarnaast groeide het collectief van acht naar 23 jongeren, en namen 120 leerlingen van het Beatrix College deel aan architectuurworkshops die door het collectief mede vorm kregen. De resultaten vormen de basis voor een vervolgaanvraag (SIA RAAK publiek, november 2025) waarin de ontwikkelde praktijken verder worden onderzocht, verbreed en verdiept.