Responsible Applied AI

De Hogeschool van Amsterdam (HvA), Hogeschool Rotterdam (HR), Hogeschool Utrecht (HU) en de kernpartners Gemeenten Amsterdam en Rotterdam, Provincies Zuid-Holland en Utrecht, Cupola XS, Media Perspectives en CGI, hebben de ambitie om de komende acht jaar een krachtige onderzoeksgroep op te bouwen die regionaal en nationaal wordt (h)erkend als hét centrum voor praktijkgericht onderzoek op het gebied van Responsible Applied AI.
Deze SPRONG-groep bouwt voort op bestaande onderzoeksgroepen met complementaire expertise van het Centre of Expertise Applied Artificial Intelligence van de HvA, het Datalab: Livinglab voor AI & Ethiek van HR en het Kenniscentrum Digital Business & Media van de HU.

Responsible Applied AI methodologie Huidig AI-onderzoek is veelal fundamenteel en op de technologie gericht en voorziet daarmee tot nu toe nauwelijks in antwoorden op vragen hoe AI op een verantwoorde wijze te implementeren. De SPRONG-groep verricht onderzoek naar verantwoorde AI oplossingen voor bedrijven en instellingen. Met de onderzoekservaringen en resultaten heeft de SPRONG-groep vervolgens het doel om een Responsible Applied AI methodologie te ontwikkelen die helpt om AI oplossingen te ontwerpen, ontwikkelen en implementeren.
Co-creatie in hybride leeromgevingen Om deze methodologie te ontwikkelen, is kennisopbouw en -deling nodig die onderzoekers samen ontwikkelen met de beroepspraktijk. Startpunt is daarom de (door)ontwikkeling van drie hybride leeromgevingen rondom de toepassingsgebieden Retail, Zakelijke dienstverlening en Media, waarin ontwerpers, AI-ontwikkelaars, probleemeigenaren, eindgebruikers, onderzoekers en studenten samen optrekken. Gedurende het SPRONG-programma wordt het aantal toepassingsgebieden uitgebreid en waar mogelijk nationaal opgeschaald.
Aan iedere leeromgeving zijn specifieke opleidingen en praktijkpartners verbonden die meedenken over het programma. Doel is om vanuit de infrastructuur van de leeromgeving praktische tools, instrumenten, onderwijs en trainingen te ontwikkelen die breed inzetbaar zijn.
Ondersteunende infrastructuur Centraal wordt een ondersteunende infrastructuur doorontwikkeld, waaronder processen en voorzieningen voor data-management en strategisch personeelsmanagement, een IT-Infrastructuur, trainingen en een impact-model.
 

Eindrapportage

In de periode 2022–2025 is Responsible Applied AI (RAAIT) uitgegroeid tot een sterke samenwerking tussen de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Utrecht, samen met een breed netwerk van praktijkpartners. Wat begon als een traject gericht op het ontwikkelen van een generieke methodologie voor verantwoorde AI, groeide uit tot een herkenbare SPRONG-groep met een gezamenlijke onderzoeksagenda, concrete tools, een stevig partnernetwerk en duidelijke doorwerking naar onderwijs en beroepspraktijk. In deze eerste fase zijn 10 nationaal gefinancierde onderzoeksprojecten gerealiseerd, 3 PDtrajecten gestart, 4 PhD-trajecten opgestart en meer dan 50 vakpublicaties en 10 wetenschappelijke publicaties opgeleverd. Onderzoekers van RAAIT waren daarnaast veelvuldig aanwezig in media en op events. Ook organiseerde RAAIT een eigen congres met meer dan 300 deelnemers en droeg het bij aan nieuwe onderwijsprogramma’s zoals het bachelorprogramma Applied Data Science & AI van de HR, de Master Applied AI van de HvA, de Master Human-Centered AI van de HU.

De centrale vraag gedurende het traject was hoe AI op een verantwoorde manier kan worden ontworpen, ontwikkeld en toegepast, met oog voor de gevolgen voor gebruiker, burger en samenleving. Tijdens de looptijd verschoof het accent van het ontwerpen en ontwikkelen van AI naar het verantwoord omgaan met AI in concrete praktijken. Deze verschuiving werd ingegeven door de snelle opkomst van generatieve AI, nieuwe regelgeving zoals de AI Act en de groeiende behoefte aan praktische handvatten voor organisaties en professionals. Daarom ontwikkelde RAAIT zich van een generieke methodologie naar een flexibele aanpak met een toolbox van methoden, tools en handreikingen, zoals RankMyAI, Moralis Machina, de Stakeholder Journey en het Boundary Object. De oorspronkelijke learning communities groeiden door naar drie gezamenlijke domeincommunities: Publieke Diensten, Creatieve Industrie en Marketing & Retail. Daarmee is een stevig fundament gelegd voor verdere professionalisering, impact en verduurzaming voor de volgende vier jaar van het project.