Ruimte maken voor transitie: artistieke werken en reflectievormen als onderdeel van transitieprocessen

Dit PD-voorstel onderzoekt hoe artistieke werken en artistieke reflectievormen kunnen bijdragen aan transitieprocessen binnen de Provincie Zeeland. Centraal staat de vraag hoe er binnen complexe maatschappelijke opgaven, zoals klimaat, ruimte, water en natuur, ruimte kan ontstaan voor andere vormen van kennis: belichaamde ervaringen, emoties, ambiguïteit, niet-weten en ongehoorde stemmen, inclusief niet-menselijke perspectieven.
Marjolijn Zwakman ontwikkelt hiervoor artistieke ontmoetingsruimtes waarin deelnemers via performance, video, muziek, beeld, reflectie en dialoog gezamenlijk onderzoeken hoe bestaande systeemlogica’s en beleidskaders tijdelijk kunnen worden losgelaten. Het onderzoek vertrekt vanuit de gedachte dat duurzame transities niet alleen draaien om technische oplossingen, maar ook om het bevragen van onderliggende culturele aannames en waarden (“scaling deep”).
Het traject bestaat uit praktijkonderzoek binnen concrete Zeeuwse gebiedsontwikkelingsprocessen, waaronder Grenspark Groot Saeftinghe, De Manteling van Walcheren en de Kop van Schouwen. Artistieke interventies worden hierbij niet als externe toevoeging ingezet, maar als onderdeel van het transitieproces zelf. In co-creatie met beleidsmakers, bewoners, kunstenaars en andere betrokkenen worden ervaringen verzameld, onderzocht en gereflecteerd.
Het doel is artistieke praktijken actief te laten bijdragen aan hoe we complexe verandering begrijpen en vormgeven. En een overdraagbare “tussentaal” te ontwikkelen die ervaringsgerichte en niet-talige kennis verbindt met reflectie, analyse en besluitvorming in bestuurlijke contexten. Daarmee wil het onderzoek bijdragen aan een bredere erkenning van artistiek onderzoek als volwaardige kennispraktijk binnen transitieprocessen.