Samen in de Lift: Begrijpelijke robotintenties en mensgerichte interactie in ziekenhuisomgevingen

Ziekenhuizen hebben te maken met een groeiende zorgvraag, personeelstekorten en complexe interne logistiek. Veel zorgmedewerkers besteden een groot deel van hun tijd aan het vervoeren van materialen, zoals medicijnen, bloedmonsters of schoon linnen. Dat is belangrijk werk, maar gaat ten koste van de directe zorg voor patiënten. Logistieke robots kunnen hier een oplossing bieden door een deel van deze taken over te nemen.
Een belangrijke uitdaging ontstaat echter bij het gebruik van liften. Liften zijn cruciale knooppunten in ziekenhuizen: druk, gedeeld door personeel, patiënten en bezoekers, en vaak met tijdsdruk. Robots moeten in deze context niet alleen efficiënt, maar ook sociaal gepast kunnen handelen. Hoe laat een robot bijvoorbeeld zien dat hij wil instappen, of dat hij wacht tot anderen voorrang hebben? En hoe zorgen we dat dit begrijpelijk is voor zowel medewerkers als patiënten of bezoekers?
In dit project onderzoeken Hogeschool Utrecht, UMC Utrecht en robotica-startup Ambyon samen hoe logistieke robots hun intenties duidelijk kunnen communiceren in liften. Denk aan signalen via licht, beweging of geluid. Het doel is dat de robot voorspelbaar en vriendelijk overkomt, zodat hij soepel kan samenwerken met mensen in een drukke ziekenhuisomgeving.
Het onderzoek verloopt in vier stappen: (1) observeren van interacties rond liften, (2) ontwikkelen van prototypes met mogelijke communicatievormen, (3) testen van deze oplossingen in het ziekenhuis, en (4) het vertalen van de resultaten naar ontwerpprincipes en aanbevelingen.
Door technologie te combineren met inzichten uit mens-robot interactie willen we zorgen dat robots niet alleen functioneel, maar ook sociaal “leesbaar” worden. Zo kunnen zij een waardevolle bijdrage leveren aan de efficiëntie en werkdrukverlaging in ziekenhuizen, zonder dat dit ten koste gaat van veiligheid en het gevoel van vertrouwen bij patiënten en zorgmedewerkers.