Samen Ruimte Maken: De Synergie tussen Digitale Verbeelding, Sociale Training en Tijdelijke Herinrichting voor Autoluwe Wijken

Gemeenten willen deelmobiliteit vergroten en autobezit verlagen en zo publieke ruimte terug te winnen voor leefbaarheid en klimaatadaptatie. Deze transitie naar autoluwe wijken stokt echter op de intention-action gap: bewoners steunen weliswaar het doel, maar veranderen hun eigen mobiliteitsgedrag niet. Dit project adresseert obstakels voor gedragsverandering, waaronder: ruimtelijke onzekerheid (wat komt ervoor terug), gebrek aan vaardigheden om deelmobiliteit te gebruiken en onvoldoende participatie in besluitvorming. Dit project richt zich op een geïntegreerde inzet van fysieke, digitale en sociale interventies. In living labs wordt een drieledige aanpak toegepast: tijdelijke herinrichting laat bewoners ruimtewinst fysiek ervaren; Augmented Reality (AR) maakt de trade-off zichtbaar en faciliteert co-ontwerp; sociale training (met focus op interactie en samenwerking) bouwt vaardigheden en vertrouwen op in gedragsverandering en helpt bij draagvlak en besluitvorming.
Centrale onderzoeksvraag Wat is de meest effectieve combinatie van AR, sociale training en tijdelijke herinrichting om draagvlak voor autoluwe wijken te vergroten en gedragsverandering (de transitie van privé-autobezit naar deelmobiliteit) te bevorderen, en welke condities bepalen het succes van deze aanpak?
Aanpak en consortium Het onderzoek geschiedt middels Living Labs in vijf gemeenten (Amersfoort, Amsterdam, Den Haag, Nijmegen en Wageningen), samen met kennispartners (Hogeschool Utrecht, Haagse Hogeschool) en marktpartijen. Via een quasi-experimenteel ontwerp meten we de korte én lange-termijn impact. We toetsen de impact op obstakels voor gedragsverandering én op daadwerkelijke gedragsverandering: ingeleverde parkeervergunningen, feitelijk én herhaald gebruik van deelmobiliteit, en definitieve herinrichting van straten. Tegelijkertijd monitoren we het deelaanbod en analyseren we contextfactoren (wijktype, kosten, uitvoerbaarheid) om opschaalbaarheid te borgen.
Verwachte opbrengst De verwachte opbrengst is een wetenschappelijk onderbouwd en schaalbaar interventiekader dat gemeenten richtlijnen biedt over de effectieve inzet van AR, sociale training en tijdelijke herinrichting, inclusief antwoord op de vraag onder welke participatie- en aanbodcondities de grootste impact ontstaat. Het resultaat helpt de transitie naar deelmobiliteit en autoluwe wijken te versnellen.