Slim samenwerken aan buurten: een datakompas voor woningcorporaties

Wijken en buurten vormen bij het schaalniveau waarop de komende jaren belangrijke maatschappelijke transities plaatsvinden. Hierdoor groeit de verantwoordelijkheid van lokale beleidsmakers, zoals woningcorporaties, gemeenten en zorg- en welzijnspartijen om te zorgen voor een solide sociale basis. Tegelijkertijd zijn deze partijen zoekende naar manieren om uitdagingen op het gebied van leefbaarheid en vitaliteit gelijktijdig en onderbouwd aan te pakken. Voor een effectieve buurtaanpak is samenwerking nodig tussen strategische en uitvoerende lagen binnen corporaties én met externe professionals, op basis van beschikbare data over de betreffende buurten. Met dit onderzoek werken we toe naar een concrete aanpak en werkwijze voor de invulling van deze lokale opgave van evidence-informed samenwerking; een opgave die voor elke gemeente relevant is.
De samenwerkende woningcorporaties (VSW) in Apeldoorn starten eind 2025 een pilot waarin op basis van kwantitatieve data op buurt- en complexniveau Buurtplannen worden ontwikkeld. Deze plannen bevatten sociale en/of ruimtelijke interventies die inspelen op de specifieke problematiek in de wijken. De Buurtplannen worden ontwikkeld op basis van data-analyse en samenwerking met gebiedspartners, zoals de gemeente en andere woningcorporaties, en partijen betrokken bij de uitvoering en het ontwerp van de interventies.
Een consortium bestaande uit het lectoraat Architecture in Health (HAN), woningcorporatie De Woonmensen en architectenbureau Studio Mireille Langendijk zal gedurende een jaar de ontwikkeling van Buurtplannen in de gemeente Apeldoorn volgen. Daarbij staat de vraag centraal welke evidence-informed aanpak nodig is voor het realiseren van veerkrachtige en leefbare woonbuurten. Het doel is om tot een gemeenschappelijke werkwijze te komen (‘datakompas’), waarmee woningcorporaties en hun partners op basis van kwantitatieve data over buurten gezamenlijk doordachte keuzes kunnen maken. Met dit kompas helpen wij lokale partijen hun collectieve ontwerpkracht effectief in te zetten en middels sociale en ruimtelijke interventies de leefbaarheid en vitaliteit van buurten en hun bewoners te versterken.