Sport zonder ruis: prikkelarme beweging voor iedereen

Beweging heeft aantoonbare positieve effecten op zowel de fysieke als mentale gezondheid en is van grote waarde voor iedereen. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen met dementie, en mensen binnen het neurodiverse spectrum. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan prikkelarme omgevingen, waarin zintuiglijke prikkels zoals harde geluiden, felle verlichting worden beperkt.Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dergelijke omgevingen bijdragen aan een betere concentratie, minder stress en een hogere mate van participatie. Prikkelarme sportomgevingen vormen daarmee een waardevol antwoord op deze behoefte en bevorderen inclusiviteit in bewegen.
Opvallend is dat deze behoefte zich niet uitsluitend beperkt tot mensen met een medische of neurodiverse achtergrond. Steeds meer jongvolwassenen – in het bijzonder Generatie Z (geboren tussen 1995 en 2010) – geven aan behoefte te hebben aan zintuiglijke rust. Recente studies signaleren bij deze generatie toenemende stress, digitale overbelasting en gevoeligheid voor externe prikkels zoals geluid en sociale verwachtingen in publieke ruimtes, waaronder sportlocaties. Voor deze groep geldt dat prikkelarme sportomgevingen bijdragen aan een laagdrempelige en comfortabele manier om in beweging te komen. Door deze generatie expliciet mee te nemen in de ontwikkeling van toegankelijke sportvoorzieningen, kan beter worden aangesloten bij hun wensen en behoeften, en wordt gewerkt aan duurzame gedragsverandering op het gebied van leefstijl en gezondheid.
Onderzoeksvraag: In hoeverre draagt een prikkelarme sportsetting bij aan inclusief sporten, en wat zijn de ervaringen van deelnemers met deze setting?
Doelgroep: Volwassenen vanaf 18 jaar
Methode: De beginsituatie (T0) wordt gemeten met een survey over sportervaringen, voorkeuren en obstakels. Daarna volgt de VR-beleving van een prikkelarme sportsetting (rustige sfeer, neutrale verlichting, overzichtelijke inrichting, duidelijke bestickering) op een fitnessapparaat (indien gewenst). Bij T1 worden surveys afgenomen.
Uitvoering: Studenten Verpleegkunde en Fysiotherapie voeren het project uit onder begeleiding van onderzoekers, in samenwerking met een sportschool MyHealth.
Eindproducten: Inzichten in inclusieve sportdeelname, praktische aanbevelingen en een interdisciplinaire workshop voor studenten.