Succesfactoren voor het eten van een gezonde lunch op de basisschool

DossierMV.KIEM.01.058
StatusAfgerond
Subsidie€ 40.000
Startdatum2 september 2024
Einddatum28 februari 2026
RegelingKIEM Maatschappelijk Verdienvermogen (MV) 2024-2026
Thema's
  • Duurzame landbouw-, water- en voedselvoorziening
  • Gezondheid en Welzijn
  • Veerkrachtige samenleving: in wijk, stad en regio
  • Agri & Food
  • Agro en Food
  • Gezondheidszorg
  • Onderwijs
  • Maatschappelijk verdienvermogen 20-23

Gezond (leren) eten is niet vanzelfsprekend voor elk kind. Via schoollunchprogramma’s kunnen alle kinderen in aanraking komen met gezonde voeding en dit heeft positieve effecten op bijvoorbeeld schoolprestaties, met name voor kinderen uit lagere sociaal economische posities. Tegelijk blijkt dat het in de praktijk lastig is om een gezonde lunch met groenten aan te bieden op school.
TommyTomato B.V. in Haarlem bedacht een innovatieve oplossing om kinderen op school gezonder en meer groenten te laten eten. Zij bieden een variatie van lunchmaaltijden aan op basisscholen met daarin minimaal 60% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan groente. De maaltijden komen warm aan en worden direct uit het bakje gegeten. Ruim 200 scholen in verschillende regio’s hebben de aanpak van TommyTomato omarmd. Al meer dan 20.000 kinderen eten de lunchmaaltijden en TommyTomato heeft de ambitie om 100.000 kinderen te bereiken met hun maaltijden voor eind 2025. Om met deze aanpak groenteconsumptie te verhogen is het essentieel dat de lunches daadwerkelijk geconsumeerd worden. Uit eerdere observaties is opgemerkt dat niet alle maaltijden altijd (volledig) worden gegeten. De mate waarin maaltijden worden gegeten en factoren die daar invloed op hebben, zijn niet duidelijk.
Het doel van dit KIEM MV onderzoek is inzicht verkrijgen in kritische factoren die van invloed zijn op de consumptie van groenterijke lunchmaaltijden op basisscholen.
Dit inzicht ondersteunt TommyTomato, en mogelijk andere lunchaanbieders, om deze factoren mee te nemen in hun aanpak en het aanbod en waar nodig aan te passen. Daarnaast leveren inzichten verdere onderbouwing over het potentieel van gezonde schoollunches om de dagelijkse groenteconsumptie te verhogen. Dit KIEM MV onderzoek legt de basis voor de validatie en doorontwikkeling van de oplossingsrichting van TommyTomato. Het bredere maatschappelijke doel is om bij meer scholen gezonde schoollunches aan te bieden, groenteconsumptie te verhogen en toegankelijk te maken voor iedereen.

Eindrapportage

Groenten zijn een belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl, toch eten de meeste mensen er niet voldoende van. TommyTomato biedt groenterijke lunchmaaltijden aan op basisscholen en heeft als missie kinderen groente-eters voor het leven te maken. Het was niet duidelijk of alle TommyTomato-maaltijden op alle scholen in alle klassen altijd even goed worden gegeten. Tijdens het KIEM MV project 'Succesfactoren voor het eten van een gezonde lunch op de basisschool' hebben we in kaart gebracht hoeveel kinderen eten van de TommyTomato-maaltijden en onderzocht welke factoren de consumptie beïnvloeden. Dit deden we door de bakjes met de maaltijden bij terugkomst op het distributiecentrum van TommyTomato twee dagen in week voor een selectie onderbouw-, middenbouw- en bovenbouw klassen van vijf scholen in regio Haaglanden tussen oktober 2024 en juni 2025 te wegen. Van die scholen ontvingen twee scholen subsidie vanuit het Programma Schoolmaaltijden, de drie andere scholen ontvingen dit niet.

Gemiddeld kwam er ongeveer een kwart van de maaltijd terug bij het distributiecentrum en dat deel werd dus niet gegeten door kinderen. Tijdens de periode dat we hebben gemeten zagen we 12 verschillende pastamaaltijden voorbijkomen, 8 rijst, 7 aardappel, 1 bulgur en 1 wrap. Van de pastamaaltijden kwam gemiddeld het minste terug en van de aardappel- en bulgurmaaltijden het meeste. Hoeveel er van de maaltijd gegeten werd hing af van de school en het leerjaar. Zo zagen we dat er gemiddeld minder gegeten werd van de maaltijden bij scholen die subsidie vanuit Programma Schoolmaaltijden ontvingen in vergelijking met scholen die deze subsidie niet ontvingen. Ook viel op dat de hogere klassen gemiddeld minder van de maaltijden aten.

Het onderzoek geeft aan dat naast het type maaltijd zelf, ook school- en klasfactoren een rol spelen bij de consumptie van groenterijke lunchmaaltijden op de basisschool. Dit geeft aan dat het succes van de maaltijden context-specifiek is. Verschillen in consumptie tussen klassen van dezelfde school duiden op een verschil in het stimuleren van consumptie in de klas door de leerkracht. Vervolgonderzoek zou gericht kunnen worden op het verschil in consumptie tussen scholen met en zonder subsidie vanuit het Programma Schoolmaaltijden en de verschillende stijlen/ benaderingen van de leerkracht richting de maaltijden tijdens de lunch.

Contactinformatie

Consortiumpartners

bij aanvang project

Netwerkleden

bij aanvang project