Uitgesproken... Gespreksvoering voor uitvaartbegeleiders en ritueelbegeleiders

Bij het voorbereiden van een uitvaart komt er veel op je af. De meerderheid van de mensen in Nederland neemt een uitvaartprofessional in de hand, dit kunnen uitvaartbegeleiders en ritueelbegeleiders zijn. Zij gaan in gesprek met betrokkenen. Deze gesprekken zijn belangrijk omdat uitvaartprofessionals zo achterhalen welke uitvaartrituelen en symbolen passend zijn bij een uitvaartdienst. Daarnaast is het gesprek van belang voor de werkrelatie én de rouwverwerking.
In een uitgebreide en brede vraagarticulatie karakteriseerden uitvaartprofessionals deze gesprekken echter als complex om allerlei redenen. Zij noemden bijvoorbeeld dat betrokkenen het regelmatig oneens zijn, en dat uitvaartprofessionals enerzijds betrokkenen niet willen sturen maar anderzijds eigen deskundigheid willen inbrengen. Uitvaartprofessionals lieten weten handelingsverlegenheid te ervaren in gesprekken, en behoefte hebben aan professionalisering, blijven leren, reflectie, uitwisseling met vakgenoten, het kennen van hun blinde vlekken en uitbreiden van handelingsopties op basis van echte gesprekken (in plaats van bijvoorbeeld rollenspellen).
In het onderzoek “Uitgesproken… Gespreksvoering voor uitvaartbegeleiders en ritueelbegeleiders” onderzoeken we met een multi-disciplinair consortium hoe real life uitvaartvoorbereidingsgesprekken verlopen. Om blinde vlekken te leren kennen en reflectie mogelijk te maken, maken we zichtbaar wat uitvaartprofessionals onbewust doen in gesprekken. We inventariseren verbeterpunten en mogelijke oplossingen (best practices), en wisselen deze uit binnen het consortium. Ook onderzoeken we wat een goed gesprek inhoudt voor verschillende betrokkenen en hoe levensbeschouwing een rol krijgt. Het onderzoek dient zelf ook als leerproces voor alle betrokkenen.
Doel is uitvaartprofessionals te ondersteunen in doorlopende deskundigheidsbevordering in een vergrijzende samenleving. We ontwikkelen daarvoor een multi-inzetbare reflectietoolkit: 1) voor uitvaartprofessionals voor reflectie op hun dagelijkse praktijk en uitwisseling daarover, 2) als lesmateriaal voor uitvaartopleiders, 3) als lesmateriaal voor HBO-opleidingen in hun onderwijs over gespreksvoering over gevoelige onderwerpen (bv. social work en geestelijke verzorging), en 4) voor beroepsverenigingen in hun ondersteuning van uitvaartprofessionals, bijvoorbeeld via workshops, lezingen of een online leeromgeving.