Van snipper tot succes: duurzame vermeerdering van calla.

De calla (Zantedeschia) vormt een belangrijk nichegewas binnen de Nederlandse sierteelt, waarin Nederland wereldwijd marktleider is op het gebied van knolproductie. Deze knollen zijn essentieel uitgangsmateriaal voor de pot- en snijbloementeelt. Toch staat de sector onder druk door structurele uitval in de vermeerderingsfase, met name tijdens het ‘snipperen’ van knollen – een techniek waarbij knollen versneden worden om sneller jonge planten te genereren. De snijwonden die hierbij ontstaan vergroten de infectiekans aanzienlijk, wat leidt tot onvoorspelbare en vaak hoge uitvalpercentages (van ~30% incidenteel oplopend tot ~50%), ondanks hygiënemaatregelen en ontsmettingsbehandelingen.
Binnen de sector groeit het besef dat klassieke beheersmaatregelen tekortschieten. In gesprekken met telers en praktijkorganisaties, zoals de Calla Coalitie en Greenport Noord-Holland Noord, kwam naar voren dat microbiële factoren vermoedelijk een sleutelrol spelen. Vergelijkbare inzichten uit andere bolgewassen bevestigen dat het microbioom – de gemeenschap van micro-organismen in en rondom knol en bodem – bepalend kan zijn voor plantgezondheid en natuurlijke ziekteonderdrukking.
Centraal in het project staat de vraag hoe sturing van het knol- en bodemmicrobioom de uitval in de snipperfase sterk kan verminderen. Daarbij worden geavanceerde DNA-analysetechnieken zoals metagenomics en qPCR ingezet om verschillen in microbiële samenstelling tussen succesvolle en mislukte teelten te ontrafelen. Tevens worden de effecten van biostimulanten en biologische middelen in de praktijk getest.
Het project beoogt toepasbare oplossingen op te leveren, zoals microbiologische gezondheidschecks van uitgangsmateriaal en bodem, richtlijnen voor biostimulantgebruik en indicatororganismen die waarschuwen voor verhoogd uitvalrisico. Zo draagt het bij aan een weerbare en duurzame teelt en versterkt het de concurrentiekracht van de callasector. De opgedane kennis wordt direct vertaald naar onderwijs en praktijk, dankzij de samenwerking tussen Hogeschool Leiden, mkb-bedrijven, Fieldlab Bol en Greenport NHN.