Van Uurtje‑Factuurtje naar Waardecreatie met GenAI. Pre‑competitief kennisdelingsprotocol voor gedeelde GenAI‑capabilities in creatieve bureaus

Generatieve AI verandert de creatieve sector op een manier die twee gezichten heeft. Aan de ene kant versnelt het ideatie en productie; aan de andere kant ondermijnt het de bestaande verdienlogica van het uurtje‑factuurtje en schept het nieuwe, nog slecht begrepen kosten — rond kwaliteitsborging, intellectueel eigendom, herwerk en aansprakelijkheid. De centrale uitdaging is daarmee niet de adoptie van afzonderlijke tools, maar het gezamenlijk organiseren van kwaliteit, vertrouwen, eigenaarschap en verdienvermogen. Zonder gezamenlijke spelregels dreigt een race to the bottom: dalende prijzen, verschralende opdrachten en verlies van de waarde van creatief vakmanschap. Dat is geen individueel probleem maar een collectieve uitdaging voor het maatschappelijk verdienvermogen van de sector — en dus een vraag die samenwerking over de grenzen van individuele bureaus vereist.
In dit project ontwikkelen vier creatieve bureaus samen met Hogeschool Rotterdam een pre‑competitief kennisdelingsprotocol voor gedeelde GenAI‑capabilities: governance‑ en werkafspraken, rollen, IP/data/licenties, en besliscriteria voor ‘build/buy/share’. We werken in een lerend netwerk aan patronen en randvoorwaarden, vertalen die naar een sectorbrede propositie — een toolkit met governance‑opties en besliscanvassen — en valideren die via het SPRONG‑programma RAAIT en sectorplatforms in de creatieve industrie.
Het onderzoek combineert actiegericht en ontwerpgericht werken: via semigestructureerde interviews en documentanalyse brengen we het landschap in kaart (WP1), in drie leersessies leggen we gezamenlijk patronen bloot rond governance, eigenaarschap en waardeverdeling (WP2), in co‑design sprints ontwikkelen de hogeschool en bureau‑professionals prototypes van het protocol en de toolkit (WP3), en in een synthese‑fase werken we de uitkomsten uit tot een open, opschaalbare sectorpropositie (WP4).
De beoogde uitkomst is een kennisdelingsprotocol dat creatieve bureaus in staat stelt GenAI‑capabilities verantwoord te delen, met behoud van kwaliteit en waardig werk, en met nieuwe verdienmodellen die het maatschappelijk verdienvermogen van de sector versterken. Alle resultaten verschijnen Open Access (CC BY) en landen in zowel de beroepspraktijk als het onderwijs.