VERDAMPT. Verdiepende Evaluatie van Risico’s van Dampbare stoffen: Analyse, Modellering, Preventie en Toxicologie

Vapen heeft de afgelopen vijftien jaar een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt, ook in Nederland. Oorspronkelijk bedoeld en aangeprezen als een hulpmiddel om van een tabaksverslaving af te komen, is er al snel een nieuwe markt aangeboord. Hierin vonden vapes, voorzien van modieuze verpakkingen en in allerlei zoete smaken, hun weg naar jong en oud. Na het smaakjesverbod uit 2023 is er een levendige illegale handel via internet ontstaan waardoor er nauwelijks toezicht is op kwaliteit of samenstelling van vapes.
De gevolgen hiervan zijn groot. Voor het eerst in decennia nemen nicotineverslaving en tabaksgebruik weer toe en zijn er regelmatig incidenten die leiden tot ziekenhuisopname, coma of zelfs de dood. Professionals in de medische laboratoria missen heldere analysemethoden en databases om snel relevante inhoudsstoffen van vapes te kunnen bepalen. Professionals in (volks-)gezondheid kunnen door de beperkte kennis van inhoudsstoffen moeilijk een inschatting van risico’s maken en in de verslavingszorg worstelt men met het formuleren van effectieve preventieboodschappen voor de verschillende leeftijdscategorieën.
In dit project bundelen Avans Hogeschool en professionals krachten om dit multidisciplinaire probleem effectiever aan te kunnen pakken. We analyseren vele honderden vapes, afkomstig uit in beslag genomen partijen of betrokken bij medische incidenten. Met behulp van computationele massaspectrometrie maken we een database die in ziekenhuizen en andere laboratoria kan worden gebruikt voor een snel antwoord over de samenstelling van vapes. We onderzoeken de toxicologische effecten van vapes in verschillende modelsystemen. Dit stelt ons in staat een uitspraak te doen over verwachte effecten van vapen op zich ontwikkelende hersenen. Ook onderzoeken we door microbioomanalyse de indirecte effecten van vapen op de mondgezondheid. Samen met Trimbos, GGD Hart voor Brabant, Universiteit Utrecht, AHZ Farmacie, de politie en longartsen uit verschillende ziekenhuizen onderzoeken we hoe de projectresultaten optimaal te benutten bij het ontwikkelen van effectieve preventieboodschappen.