Verdwijnende Gegronde Relaties met de Aarde: – Zeeuwse klei als materiële en culturele drager van verhalen en gemeenschappen.

Dit Professional Doctorate-onderzoek onderzoekt biologische en grondgebonden voedselpraktijken niet alleen als ecologische praktijk, maar als processen van cultuurvorming. Centraal staat de vraag hoe relaties tussen bodem, arbeid, gemeenschap, zorg en voedselproductie worden gevormd, doorgegeven en opnieuw uitgevonden.
Het onderzoek richt zich op twee Zeeuwse plekken die verschillend zijn, maar elkaar juist daardoor aanvullen. Loverendale Ter Linde in Oostkapelle is de oudste biologisch-dynamische boerderij van Nederland: een plek waar landbouw, cultuur, ecologie en sociale rechtvaardigheid al bijna een eeuw met elkaar verweven zijn. De gemeenschapstuin van Nesse is een jong initiatief in een urbane omgeving, waar opnieuw gezocht wordt naar verbinding met grond, voedsel en gemeenschap. Zo brengt het onderzoek een lange agrarische traditie in gesprek met een beginnende stedelijke praktijk.
Aanleiding is het dreigende verlies van landbouw- en voedselpraktijken die verbonden zijn met grond, plaats en gemeenschap. In veel regio’s verdwijnen plaatsgebonden kennis, landbouwculturen en experimentele vormen van ecologische praktijk. Tegelijk worden voedsel- en landbouwtransities vaak benaderd vanuit technische innovatie, efficiëntie en beleid. Daardoor blijven culturele, sociale en relationele dimensies onderbelicht, terwijl juist daar belichaamde kennis aanwezig is die nodig is voor rechtvaardige en veerkrachtige voedselsystemen.
Via participatief artistiek onderzoek, veldwerk en samenwerking met betrokkenen onderzoekt het project hoe alternatieve vormen van samenleven, samenwerken en kennisdeling ontstaan. Daarbij is aandacht voor boeren, tuinders, bewoners, mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, migranten en meer-dan-menselijke actoren zoals bodemleven, lokale ecosystemen en biodiversiteit. Zij worden benaderd als actieve kennisdragers.
Methodologisch ontwikkelt het project een artistieke onderzoekspraktijk waarin verbeelding, narratiefvorming en co-creatie centraal staan. Via interventies, documentatie en publieke presentaties ontstaan nieuwe verhalen over landbouwcultuur, stedelijke voedselpraktijken en gemeenschapsvorming.
Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen het lectoraat Kunst | Cultuur | Transitie van HZ University of Applied Sciences en draagt bij aan nieuwe praktijken voor grond- en gemeenschapsgebonden cultuur in Zeeland.