VOORZORGCIRKELS, OP WEG NAAR EEN ZORGZAME GEMEENSCHAP

Het Nederlandse zorgsysteem staat onder grote druk. Stijgende kosten, personeelstekorten en afnemende solidariteit maken het steeds moeilijker om goede zorg te blijven bieden. Door de dubbele vergrijzing neemt het aantal complexe zorgvragen toe, mede veroorzaakt door niet-medische factoren zoals eenzaamheid, vooral onder lager opgeleide ouderen. Samenwerking tussen zorg en welzijn is essentieel, maar ook het welzijnsdomein loopt tegen grenzen aan. Dit vraagt om nieuwe organisatievormen waarin zorg, welzijn en inwoners samenwerken aan gedeelde verantwoordelijkheid.
Voorzorgcirkels zijn een veelbelovend initiatief dat hierop inspeelt. In deze kleinschalige netwerken kijken inwoners van verschillende leeftijden naar elkaar om, in samenwerking met wijkverpleegkundigen en sociaal werkers. Hoewel er landelijk steeds meer aandacht is voor deze aanpak, ontbreekt kennis over hoe Voorzorgcirkels het beste kunnen worden ontwikkeld, geborgd en ondersteund. De materialen die Nederland Zorgt voor Elkaar als landelijke netwerk van bewonersinitiatieven in welzijn, wonen en zorg hiervoor heeft ontwikkeld, zijn nog onvoldoende geschikt voor zelfstandig gebruik door initiatiefnemers.
In dit tweejarige participatieve actieonderzoek worden 6 Voorzorgcirkels in drie regio’s gevolgd, elk in een andere ontwikkelfase. Via vragenlijsten, dialogen en interviews worden succes- en knelpunten in kaart gebracht, met bijzondere aandacht voor de rol van professionals en de mate van inclusiviteit. Op basis van deze inzichten worden bestaande ondersteuningsmaterialen in co-creatie met professionals en inwoners doorontwikkeld.
Het onderzoek levert praktische handvatten op voor de verdere verspreiding en verduurzaming van Voorzorgcirkels, inclusief toegankelijke materialen die lokaal zelfstandig inzetbaar zijn. Hiermee draagt het project bij aan een veerkrachtiger zorg- en welzijnsnetwerk, waarin informele en formele steun elkaar versterken en inwoners een actievere rol krijgen in hun eigen leefomgeving.